{"id":10648,"date":"2021-06-05T12:01:09","date_gmt":"2021-06-05T12:01:09","guid":{"rendered":"http:\/\/acarhoca.com\/?p=10648"},"modified":"2021-06-05T12:01:12","modified_gmt":"2021-06-05T12:01:12","slug":"krizde-devlet-borcu-artar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/acarhoca.com\/?p=10648","title":{"rendered":"Krizde Devlet Borcu Artar"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Artmazsa sorun vard\u0131r&#8230; Pandemide ekonomi yava\u015flar, i\u015fletmeler zarar eder, hatta iflaslar ya\u015fan\u0131r; \u0130\u015fsizlik artar, i\u015fler durur. K\u00fc\u00e7\u00fclme olmazsa, durgunluk olmazsa, i\u015fler yava\u015flamazsa o zaten kriz de\u011fildir. Pandemide bankalar zarar eder; etmezse o kriz krizden say\u0131lmaz. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fcnyan\u0131n son d\u00f6nemde\u00a0<a href=\"https:\/\/ihtiyarlar.com\/2021\/03\/10\/pandemi-devlet-borcunu-arttiriyor\/\"><strong>bor\u00e7la<\/strong>\u00a0imtihan edildi\u011fi d\u00f6nemlerin<\/a> ilki 2008 krizi idi. Bu d\u00f6nemde devlet bor\u00e7lar\u0131n\u0131n milli gelir i\u00e7indeki pay\u0131 ortalama %20 artt\u0131. Zaten devletler y\u00fcksek bor\u00e7lu seviyede idi. Bu kriz d\u00f6nemi bor\u00e7lanma miktar\u0131nda \u00f6nemli bir sorun haline geldi. Art\u0131k\u00a0 Maastricht kriterleri de\u00a0<em><strong>\u201cyalan oldu\u201d\u00a0<\/strong><\/em>rafa kald\u0131r\u0131ld\u0131. Yukar\u0131daki grafikte de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi bor\u00e7 seviyeleri, en kontroll\u00fc say\u0131lan AB \u00fclkelerinde dahi\u00a0<strong>\u201cboyu a\u015fm\u0131\u015f\u201d<\/strong>\u00a0durumda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6yle veya b\u00f6yle bor\u00e7luluk bir \u015fekilde olup giderken ve \u00fclkeler de bunu y\u00f6netebilirken, bu defa pandemi sebebiyle kapanan i\u015fletmeler ve vergisini toplayamayan devletlerin, bor\u00e7lar\u0131 y\u00fckselmeye ba\u015flad\u0131.\u00a0 M\u00fckellef vergisini \u00f6deyemiyor:\u00a0<strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Bor\u00e7lanma<\/span><\/strong>\u00a0ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz. Bor\u00e7 y\u00fck\u00fc artarak devam ediyor. \u015eimdilerde Pandemi d\u00f6neminde devletler gelir olarak b\u00fcy\u00fck zora d\u00fc\u015fmelerine ra\u011fmen<span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">\u00a0<strong>harcamalar\u0131n\u0131 k\u0131sma<\/strong><\/span>\u00a0yoluna gitmediler.\u00a0 Hele ki \u00fcretimin durdu\u011fu, firmalar\u0131n kepenk kapatt\u0131\u011f\u0131 ve baz\u0131 sekt\u00f6rlerin de faaliyetlerini durdurdu\u011fu bu d\u00f6nemin en \u00f6nemli sorunu firmalar\u0131n finansman ihtiyac\u0131d\u0131r. Firma gelir elde ederken vergi nas\u0131l al\u0131n\u0131yorsa\u2026 Firmalar zora d\u00fc\u015f\u00fcnce bu defa s\u0131ra devlettedir: \u0130\u015fletmeleri korumaya alacak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Normal d\u00f6nemlerde gelir elde eden i\u015fletmelerin gelirlerinden, kanunlarla belirlenen bir k\u0131sm\u0131n\u0131\u00a0<span class=\"has-inline-color has-vivid-cyan-blue-color\"><strong> \u201cvergi\u201d<\/strong><\/span> olarak \u00f6dedikleri bir d\u00f6nemi ya\u015fam\u0131yoruz. G\u00f6rev devlettedir: Yerine g\u00f6re vergilerinden vazge\u00e7mekte, yerine g\u00f6re cari giderlere destek olmakta, i\u015f\u00e7i \u00fccretlerine katk\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Her ne olursa olsun devlet \u015fu anda var g\u00fcc\u00fcyle pandeminin ekonomi \u00fczerindeki olumsuz etkilerini\u00a0 azaltmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Devlet b\u00fct\u00fcn bu harcamalar\u0131 yaparken de gelir ve gider dengesini g\u00f6zetmek zorundad\u0131r. Gelirler d\u00fc\u015fmekte tahsilatlar azalmaktad\u0131r. Bu d\u00f6nemlerde&nbsp;<strong>\u201cyok demek olmaz!\u201d&nbsp;<\/strong>Devlete yak\u0131\u015fmaz. Ekonominin ihtiyac\u0131 ne y\u00f6ndeyse devlet o y\u00f6nde sorun \u00e7\u00f6zmek durumundad\u0131r. Hem rutin harcamalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcp hem de ekonomiye destek olmaya \u00e7al\u0131\u015fmak kolay de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f6ylesi d\u00f6nemlerin en belirgin \u00f6zelli\u011fi, kamu gelirlerinin d\u00fc\u015fmesidir.&nbsp; Bunun i\u00e7in hesaplanan vergi ile tahsil edilen vergi oranlar\u0131 yay\u0131nlanmaktad\u0131r. G\u00f6r\u00fcnen odur ki&nbsp;<strong>vergi tahsilat\u0131 iyiden d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr<\/strong>. Ancak devlet bug\u00fcnler i\u00e7in vard\u0131r. Harcama yapmaktan, destek vermekten&nbsp; vazge\u00e7memektedir. Bu y\u00fczden vergi m\u00fckelleflerinin sorumlu davran\u0131\u015flar\u0131, ekonominin iyile\u015fmesi ve devletin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir finansal yap\u0131s\u0131 ile yak\u0131ndan ilgilidir. Devlet de&nbsp;yeterli \u00f6deme g\u00fcc\u00fcne sahip m\u00fckelleflerden, vergilerini \u00f6deme konusunda sorumlu davran\u0131\u015f beklemektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Devletin haz\u0131r bir b\u00fct\u00e7e giderleri s\u00f6z konusu iken yeni ortaya \u00e7\u0131kan kamu harcamalar\u0131n\u0131n, ne ile finanse edilece\u011fi de ba\u015fka bir sorundur. Eskiden kolaym\u0131\u015f:&nbsp;<strong>Sava\u015f ganimetleri, m\u00fclk ve te\u015febb\u00fcs gelirleri<\/strong>&nbsp;devletler i\u00e7in \u00f6nemli bir finansman kayna\u011f\u0131 imi\u015f. Ancak 1700\u2019lerden sonra bu gelirlerin olduk\u00e7a azald\u0131\u011f\u0131nda s\u00f6z edilebilir. Bu ganimetlerin yerini d\u00fczenli ve s\u00fcrekli bir gelir olan \u201cvergi\u201d almaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak vergi, s\u00f6ylendi\u011fi ve san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar g\u00f6n\u00fcll\u00fc i\u015fleyen bir s\u00fcre\u00e7 de\u011fildir. Hatta vergilerin, &nbsp;g\u00f6n\u00fcls\u00fcz ve isteksiz bir i\u015f oldu\u011fundan dahi s\u00f6z edilebilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vergiler i\u00e7in en \u00f6nemli motivasyon kayna\u011f\u0131,&nbsp;<strong>bilgilendirmedir.<\/strong>&nbsp;\u00c7\u00fcnk\u00fc vatanda\u015flar vergi s\u00f6z konusu oldu\u011fu zaman \u00f6dedikleri vergilerin, nereye nas\u0131l harcand\u0131\u011f\u0131 konusunda ku\u015fkular\u0131n\u0131 s\u00fcrekli dile getirmektedir. Burada ya\u015fanan en k\u00fc\u00e7\u00fck \u015f\u00fcphe devlete olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011fa engel olmaktad\u0131r. Haliyle vergiye g\u00f6n\u00fcll\u00fc kat\u0131l\u0131ma da engel olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6denen her bir kuru\u015f verginin nereye gitti\u011finin izini s\u00fcrmek kolay de\u011fildir. Devlet de vergileri toplam kamu finansman\u0131 i\u00e7in almaktad\u0131r. Tek bir hizmet i\u00e7in vergi toplanmas\u0131 &nbsp;ya da belirli hizmetler i\u00e7in vergi toplanmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir Bu da zaten b\u00fct\u00e7enin genellik ilkesine ve hazine birli\u011fi ilkesine ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn\u00fcn harcamac\u0131 devleti, gelire k\u0131yasla yakla\u015f\u0131k AB \u00fclkeleri kadar vergi toplamaktad\u0131r. Vatanda\u015f\u0131n gelirleri&nbsp; her ne kadar Avrupa Birli\u011fi \u00fclkelerine e\u015fit olmasa da onlara e\u015fde\u011fer bir vergi y\u00fck\u00fcne tabidir. Her ne kadar oranlar yakla\u015f\u0131k olsa da toplanan vergi ayn\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Haliyle devlet, zorunlu finansal kaynak olarak bor\u00e7lanmaya ba\u015fvurmaktad\u0131r.&nbsp; Ancak onun da sonuna gelinmi\u015ftir. Bir devletin kaynaklar\u0131n yetmedi\u011fi yerde bor\u00e7lanmaya ba\u015fvurmas\u0131 normaldir. Ancak o&nbsp;<strong>borcun<\/strong>&nbsp;bir de&nbsp;<strong>\u00f6deme vakti<\/strong>&nbsp;vard\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7 ekonomiler ve \u00fclkeler i\u00e7in y\u00f6netilebilir olmay\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftiren bir sebeptir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Artmazsa sorun vard\u0131r&#8230; Pandemide ekonomi yava\u015flar, i\u015fletmeler zarar eder, hatta iflaslar ya\u015fan\u0131r; \u0130\u015fsizlik artar, i\u015fler durur. K\u00fc\u00e7\u00fclme olmazsa, durgunluk olmazsa, i\u015fler yava\u015flamazsa o zaten kriz de\u011fildir. Pandemide bankalar zarar eder; etmezse o kriz krizden say\u0131lmaz. D\u00fcnyan\u0131n son d\u00f6nemde\u00a0bor\u00e7la\u00a0imtihan edildi\u011fi d\u00f6nemlerin ilki 2008 krizi idi. Bu d\u00f6nemde devlet bor\u00e7lar\u0131n\u0131n milli gelir i\u00e7indeki pay\u0131 ortalama %20 artt\u0131. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10649,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[744,108,546,746,533,921,111,479,543,1,166,478,711,748,747],"tags":[537,1021,1022,1023],"class_list":["post-10648","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-2019-butcesi","category-akademi","category-butce","category-butce-aciklari","category-buyume","category-covid19","category-ekonomi","category-enflasyon","category-faiz","category-genel","category-guncel","category-issizlik","category-kriz","category-maastricht-kriterleri","category-yatirimlar","tag-borc","tag-borc-ekonomisi","tag-borc-yuku","tag-ulkelerin-borc-yuku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10648","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10648"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10648\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10650,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10648\/revisions\/10650"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10649"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10648"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10648"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10648"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}