{"id":11020,"date":"2024-03-22T21:56:25","date_gmt":"2024-03-22T21:56:25","guid":{"rendered":"http:\/\/acarhoca.com\/?p=11020"},"modified":"2024-03-23T06:19:26","modified_gmt":"2024-03-23T06:19:26","slug":"piyasalar-iskillendi-yine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/acarhoca.com\/?p=11020","title":{"rendered":"Piyasalar \u0130\u015fkillendi Yine"},"content":{"rendered":"\n

\u00c7in\u2019den Avrupa\u2019ya; hatta ABD\u2019ye g\u00fcn ge\u00e7miyor ki kapanan ya da iflas eden \u015firket haberleri gelmemi\u015f olsun\u2026 Piyasalar y\u00fckselen enerji maliyetlerinin, d\u00fcnya enflasyonunun, indirilemeyen faizlerin, artan lojistik maliyetlerinin etkisi alt\u0131nda. Her birisi i\u00e7in pek \u00e7ok neden s\u00f6ylenebilir elbette. Ama bir ger\u00e7ek var ki\u00a0\u00a0\u201cPiyasalar gerilimi sevmez.\u201d<\/em><\/strong>\u00a0 \u00a0Zaten ortam\u0131 germek i\u00e7in yeterince sebep var.<\/p>\n\n\n\n

Piyasa, b\u0131rak\u0131n silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131; sert s\u00f6zleri, hatta imalar\u0131 bile derhal \u00a0fiyatlar.. Son hafta d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde ger\u00e7ekle\u015fen askeri tatbikatlar<\/strong>, zaten bir t\u00fcrl\u00fc so\u011futulamayan sular\u0131n s\u0131cak kalmas\u0131na sebep olmu\u015ftur. Ge\u00e7en hafta NATO\u2019nun Polonya\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi tatbikat, ABD\u2019nin G\u00fcney Kore ve Tayvan ile olan tatbikat\u0131n\u0131n sonras\u0131nda; Rusya\u2019n\u0131n, \u00c7in ve \u0130ran ile birlikte, Umman Denizi\u2019nde yapt\u0131\u011f\u0131 birbirlerine kar\u015f\u0131l\u0131k niteli\u011findeki tatbikatlar d\u00fcnyan\u0131n yeniden g\u00fcvenlik\u00e7i politikalara d\u00f6nmesine sebep olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye, uzun y\u0131llar b\u00fct\u00e7esinin be\u015fte birini, g\u00fcvenlik i\u00e7in ay\u0131rmakta idi. O y\u0131llar\u0131n kronik harcamas\u0131 olan faizler <\/span><\/strong>de b\u00fct\u00e7enin yar\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131p g\u00f6t\u00fcr\u00fcyordu. Kalanla memur maa\u015flar\u0131… Daha da kal\u0131rsa yat\u0131r\u0131mlar (!) Bu k\u0131s\u0131m \u00f6nemli; \u00e7\u00fcnk\u00fc yat\u0131r\u0131mlara ger\u00e7ekten para kalm\u0131yordu… %3 seviyelerindeki bir yat\u0131r\u0131m b\u00fct\u00e7esi ile ba\u015flayan bir yat\u0131r\u0131m\u0131n vaktinde bitmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Bu y\u00fczden in\u015faat\u0131 ba\u015flayan binalar\u0131n \u00f6n\u00fcndeki tabelalarda g\u00f6r\u00fclen; in\u015faat\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 ve biti\u015f tarihleri, kesinlikle bir be\u015f y\u0131l r\u00f6tarl\u0131 yer almakta idi. <\/p>\n\n\n\n

B\u00fct\u00e7eden savunma harcamalar\u0131 i\u00e7in ayr\u0131lan pay\u0131n %10\u2019un alt\u0131na d\u00fc\u015fmesi, ba\u015fka alanlar i\u00e7in daha fazla kaynak ayr\u0131lmas\u0131na imkan vermi\u015fti. Bu konuda en \u00e7ok kaynak e\u011fitim <\/span><\/strong>ve<\/span> sa\u011fl\u0131k<\/span><\/strong> b\u00fct\u00e7eleri i\u00e7in aktar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ancak son geli\u015fmeler g\u00fcvenlik\u00e7i politikalar\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karmaya ve kaynak tahsisinden daha fazla pay almaya y\u00f6nelen bir durumu g\u00f6stermektedir. B\u00fct\u00e7ede aslan pay\u0131n\u0131n savunmaya aktar\u0131lmas\u0131, di\u011fer alanlar\u0131n b\u00fct\u00e7elerinin k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 sonucunu do\u011furmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kaynaklar\u0131n yeniden askeri harcamalara y\u00f6nlendirilmesi, petrol fiyatlar\u0131n\u0131n y\u00fckseli\u015fi ve K\u0131z\u0131ldeniz \u00fczerinden gelen gemilerin, Yemen\u2019deki Husiler\u2019in m\u00fcdahaleleri sonucu yeni rotalar aramas\u0131 ve kullanmas\u0131 tek ba\u015f\u0131na maliyet unsurudur.\u00a0 Bu maliyetler, ABD enflasyonu kadar d\u00fcnya enflasyonu \u00fczerinde de etkili olmaya devam edecektir. Bu enflasyonun \u00fclkelerin geli\u015fmi\u015flik d\u00fczeyi ile alakas\u0131 yoktur. B\u00fct\u00fcn \u00fclkeler kendi yap\u0131lar\u0131na g\u00f6re durumdan etkilenecektir.<\/p>\n\n\n\n

ABD\u00a0 Merkez Bankas\u0131 (FED) faizleri sabit tuttu. Enflasyon i\u00e7in %2 hedefi devam etmekle birlikte mevcut %3 rakam\u0131ndan memnun de\u011filler… \u0130\u015fsizlik takip ediliyor ve faiz indirimi konusunda daha fazla veriye ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylediler. <\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye Cumhuriyet Merkez Bankas\u0131 (TCMB) <\/a>500 baz puan artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 faizlerle, piyasalar \u00fczerinde, enflasyonla m\u00fccadelede\u00a0 se\u00e7im \u00f6ncesi bir \u00f6n alma ve kararl\u0131l\u0131k mesaj\u0131 verirken ayn\u0131 zamanda \u015fok etkisi olu\u015fturdu. Reel faiz bak\u0131m\u0131ndan 2001’deki %30 seviyesindeki reel faizin \u00e7ok uza\u011f\u0131nda bir uygulama var. Enflasyonla m\u00fccadeleyi salt para politikalar\u0131 <\/span><\/strong>\u00fczerinden y\u00fcr\u00fctmeye \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 da bu faiz art\u0131\u015f\u0131na gerek\u00e7e g\u00f6sterilebilir. Faiz art\u0131\u015f\u0131nda ikna olan bir siyasi iradenin maliye politikas\u0131<\/span><\/strong>n\u0131 kullan\u0131rken de ayn\u0131 titizli\u011fi g\u00f6stermesi beklenmelidir. <\/p>\n\n\n\n

Japonya Merkez Bankas\u0131 (BoJ) ise negatif faizden pozitif faize ge\u00e7erken dahi bekledi\u011fi etkiyi olu\u015fturamam\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcnmektedir. Beklentiler d\u0131\u015f\u0131nda tek hareket TCMB faizlerinde g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Y\u00fckselmeye devam eden dolar kurunun bunda etkisi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Zaten do\u011fru belirlenmeyen bir ku, bt\u00fcn fiyatlar\u0131n yanl\u0131\u015f hesaplan\u0131p uygulanmas\u0131na sebeptir. tekrar faizi konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu d\u00f6nemde tekrardan s\u00f6ylenmesi gereken konu \u015fudur:\u00a0Faiz<\/strong><\/span>\u00a0tek ba\u015f\u0131na bir ara\u00e7 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye de y\u0131llard\u0131r enflasyonun olumsuz etkilerinden  zarar g\u00f6rm\u00fc\u015f bir \u00fclkedir. Halk h\u00e2l\u00e2 daha istedi\u011fi hayat standard\u0131n\u0131n gerisindedir. Harcamaya al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir t\u00fcketim toplumu oldu\u011fumuz \u015fu d\u00f6nemde parasal s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rma, talebin bask\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan faaliyetlerin de enflasyonist etkisinden s\u00f6z edilebilir. Haliyle bir yanda kredi kolayl\u0131klar\u0131, \u00f6te yanda taksitlendirmeler ve nakit avanslarla daha fazla harcama yapmaya al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan halk i\u00e7in, bu al\u0131\u015fkanl\u0131ktan vazge\u00e7mek de kolay olmayacakt\u0131r.  Ancak talebi de art\u0131ran bu uygulamalar, enflasyonist d\u00f6nemlerde uygulanan politikalar\u0131 da etkisizle\u015ftirebilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Hazine ve Maliye Bakan\u0131 Mehmet \u015eim\u015fek\u2019in, enflasyonist yeni vergiler olmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirterek, kurumlar vergisi ile gelir vergisinde art\u0131\u015f olmayaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etmesi \u00f6nemlidir. Kredi kaynaklar\u0131 t\u00fcketime de\u011fil, \u00fcretime y\u00f6nlendirecektir. Piyasalarda yay\u0131lan dedikodu ve olumsuz haberlerin TL\u2019ye ili\u015fkin, se\u00e7im \u00f6ncesi g\u00fcvensizlik olu\u015fturmak ama\u00e7l\u0131 oldu\u011funu dile getirmesi de kur ve TL\u2019nin spek\u00fclatif dalgalanmalardan etkilendi\u011fini g\u00f6stermektedir. Bu haberler d\u00fczenli olarak yalanlanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Merkez bankas\u0131, s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rma ad\u0131na kredi kart\u0131 ve kredili mevduat hesap faizlerini de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. Bu yap\u0131lan m\u00fcdahaleler, nakit \u00e7ekim ve kredi faiz oranlar\u0131n\u0131n, ihtiya\u00e7 kredisi faiz oran\u0131yla uyumlu hale gelmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Ekonomi y\u00f6netimi de bu s\u00fcreci planlar\u0131 do\u011frultusunda y\u00f6netmek istemektedir. Aksi takdirde vatanda\u015f, se\u00e7men olarak kat\u0131laca\u011f\u0131 10 g\u00fcn sonraki yerel se\u00e7imlerde, politikac\u0131 ve uygulamac\u0131lar\u0131n karnesine \u201ck\u0131r\u0131k not\u201d<\/strong> verecektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00c7in\u2019den Avrupa\u2019ya; hatta ABD\u2019ye g\u00fcn ge\u00e7miyor ki kapanan ya da iflas eden \u015firket haberleri gelmemi\u015f olsun\u2026 Piyasalar y\u00fckselen enerji maliyetlerinin, d\u00fcnya enflasyonunun, indirilemeyen faizlerin, artan lojistik maliyetlerinin etkisi alt\u0131nda. Her birisi i\u00e7in pek \u00e7ok neden s\u00f6ylenebilir elbette. Ama bir ger\u00e7ek var ki\u00a0\u00a0\u201cPiyasalar gerilimi sevmez.\u201d\u00a0 \u00a0Zaten ortam\u0131 germek i\u00e7in yeterince sebep var. Piyasa, b\u0131rak\u0131n silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131; […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11022,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[712,479,543,1,166,686],"tags":[],"class_list":["post-11020","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dolarizasyon","category-enflasyon","category-faiz","category-genel","category-guncel","category-guvenlik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11020","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11020"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11020\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11025,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11020\/revisions\/11025"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11022"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11020"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11020"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11020"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}