{"id":11348,"date":"2025-07-21T17:28:22","date_gmt":"2025-07-21T17:28:22","guid":{"rendered":"https:\/\/acarhoca.com\/?p=11348"},"modified":"2026-07-16T02:45:09","modified_gmt":"2026-07-16T02:45:09","slug":"yangin-ve-yesil-huzun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/acarhoca.com\/?p=11348","title":{"rendered":"Yang\u0131n ve Ye\u015fil H\u00fcz\u00fcn"},"content":{"rendered":"<p>Hakikaten T\u00fcrk\u2019\u00fcn ate\u015fle imtihan\u0131 bu\u2026<\/p>\n<p>Her helikopter sesinde g\u00f6z\u00fcm\u00fcz alt taraftaki su kovas\u0131n\u0131 arar oldu. Sonra hayal g\u00fcc\u00fcm\u00fczle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz <span style=\"color: #ff0000;\"><strong>yang\u0131n<\/strong><\/span> kurgusu ve \u00f6te yanda yang\u0131n ger\u00e7e\u011fi. Ci\u011ferlerimiz yand\u0131, b\u00f6rt\u00fc b\u00f6cek, hayvan ha\u015farat ne varsa yand\u0131&#8230;\u00a0 Ka\u00e7anlar ka\u00e7t\u0131 da ka\u00e7amayanlar ne yaps\u0131n? Memleket yand\u0131, i\u00e7imiz yand\u0131.\u00a0 Yol kenarlar\u0131nda yanan 3-500 metrekarelik alanlar&#8230; Orta ref\u00fcjde tutu\u015fan ve s\u00f6nd\u00fcr\u00fclen\u00a0 kuru otlar art\u0131k daha \u00e7ok g\u00f6z\u00fcme g\u00f6r\u00fcn\u00fcr oldu. Yaz\u0131k olmu\u015f!&#8230;<\/p>\n<p><span class=\"css-1jxf684 r-bcqeeo r-1ttztb7 r-qvutc0 r-poiln3\">Naz\u0131m&#8217;\u0131n f\u0131s\u0131ldar gibi s\u00f6yledi\u011fi dizelerden duman t\u00fct\u00fcyor:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em><span class=\"css-1jxf684 r-bcqeeo r-1ttztb7 r-qvutc0 r-poiln3\">\u00a0 &#8221; Onlar \u00fcmidin d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r, sevgilim,<br \/>\nAkar suyun<br \/>\nMeyve \u00e7a\u011f\u0131nda a\u011fac\u0131n<br \/>\nSerip geli\u015fen hayat\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131.<br \/>\n\u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6l\u00fcm vurdu damgas\u0131n\u0131 al\u0131nlar\u0131na&#8230;<br \/>\nSana d\u00fc\u015fman, bana d\u00fc\u015fman<br \/>\nD\u00fc\u015f\u00fcnen insana d\u00fc\u015fman.<br \/>\nVatan ki bu insanlar\u0131n evidir<br \/>\nSevgilim, onlar vatana d\u00fc\u015fman\u2026&#8221;<\/span><\/em><\/p>\n<p>Bunun kelimelerle ifadesi yok! \u0130hmaldense a\u00e7\u0131klamas\u0131, kas\u0131t var ise sebebi olamaz. Bunu anlatacak bir kelime olamaz!..<\/p>\n<p><em>&#8220;Hi\u00e7 orman yang\u0131n\u0131 g\u00f6ren var m\u0131? Yanarken a\u011fa\u00e7lar da insanlar gibi \u00e7\u0131\u011fl\u0131k \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011fa a\u011fl\u0131yor.&#8221; <\/em>diyesiymi\u015f Ya\u015far Kemal.<em>\u2026<\/em><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin Akdeniz iklim ku\u015fa\u011f\u0131nda yer almas\u0131, orman yang\u0131nlar\u0131na kar\u015f\u0131 hassasiyetini g\u00f6steriyor. Her yaz sanki <span style=\"color: #800000;\"><strong>\u201cyang\u0131n sezonu a\u00e7\u0131ld\u0131!..\u201d<\/strong><\/span> der gibi g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnde, canl\u0131 cans\u0131z ne varsa her \u015feyin yok olu\u015funa \u015fahitlik ediyoruz. Do\u011fal ekosistemleri kaybediyoruz. Yerin \u00fcst\u00fcndekiler tamam da bir de yer alt\u0131ndakiler, bitkiler, hayvanlar ve su\u2026<\/p>\n<p>Yang\u0131nlar ile yaln\u0131zca yanan a\u011fa\u00e7lar\u0131n maddi varl\u0131\u011f\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 bir kay\u0131p ya\u015fanm\u0131yor!.. \u015fu kadar alan yand\u0131. bu kadar a\u011fa\u00e7. her yang\u0131n sonras\u0131 bilindik \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar&#8221; kula\u011f\u0131m\u0131zda \u00e7\u0131nlar.<\/p>\n<p>\u00d6te yanda can ve mal kay\u0131plar\u0131n\u0131 tespit kolay da yeniden ormanla\u015ft\u0131rma, s\u00f6nd\u00fcrme operasyonlar\u0131, yerle\u015fim yerlerindeki hasarlar da var tabii.\u00a0 Turizmdeki kay\u0131plar, rezervasyon iptalleri ve <strong>g\u00fcvensiz b\u00f6lge<\/strong> olgusu.\u00a0 Ormanlar dahi ekosistemin bu kayb\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyor. Yeni yang\u0131nlara haz\u0131rl\u0131k eylemleri gibi \u00e7ok boyutlu i\u015flemler ba\u015fka bir de\u011fi\u015fken. Bu arada ya\u015fanan travmalar, korkular sebebiyle yak\u0131nlar\u0131n\u0131 kaybedenlerin ya\u015fad\u0131klar\u0131, kulland\u0131klar\u0131 ila\u00e7lar ve toplumsal anksiyeteler ba\u015fka bir sorun olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bu zararlar\u0131 ya da bu <em>&#8220;orman zararl\u0131s\u0131n\u0131&#8221; <\/em>ne azalt\u0131r?\u00a0 Acaba yang\u0131n\u0131 s\u00f6nd\u00fcrmek mi? Yang\u0131n\u0131n sebeplerini ortadan kald\u0131rmak m\u0131? Ya da yang\u0131nlara kar\u015f\u0131 a\u011f\u0131r ceza-i m\u00fceyyideler mi bu istenmeyen durumlar\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131r?<\/p>\n<p>Yang\u0131n\u0131 s\u00f6nd\u00fcrmek ve yeniden a\u011fa\u00e7land\u0131rma, bir yerine koyma faaliyetidir. Rakamlara bak\u0131nca tablo korkun\u00e7: <span style=\"color: #003366;\"><strong>Orman Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/strong><\/span>, 2015-2020 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda <span style=\"color: #ff0000;\"><strong>16.000\u2019den fazla yang\u0131n<\/strong><\/span> \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na ve<strong> 62.315 hektar orman<\/strong>\u0131n yok oldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Bu yang\u0131nlar\u0131n s\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in kullan\u0131lan hava ve kara ara\u00e7lar\u0131, personel giderleri ve lojistik masraflar ciddi bir maliyet olu\u015fturur. Sadece 2019\u2019da son 10 y\u0131ldaki yang\u0131nlar\u0131n s\u00f6nd\u00fcrme ve yeniden ormanla\u015ft\u0131rma maliyeti yakla\u015f\u0131k 1,7 milyar TL\u2019yi bulmu\u015ftur. 2021\u2019deki b\u00fcy\u00fck yang\u0131nda ise sadece Manavgat\u2019ta 60.000 hektar ormanl\u0131k alan zarar g\u00f6rm\u00fc\u015f, 1 milyar\u0131 a\u015fan bir zarardan s\u00f6z ediliyor. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi ekonomik maliyet deyince milyarlar kolayca s\u00f6yleniveriyor. Yeniden a\u011fa\u00e7land\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, fidan temini, topra\u011f\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 uzun vadeli bak\u0131m gerektirir; bu da ek bir maliyettir.<\/p>\n<p>Turizm b\u00f6lgeleri b\u00f6yle durumlarda rezervasyonlar\u0131n\u0131n ortalama<strong> %40\u2019\u0131n\u0131 kaybeder<\/strong>. Turizm b\u00f6lgelerinin etkilenmesi, yerle\u015fim yerlerinin tahliyesi de \u00f6nemli kay\u0131plar aras\u0131nda say\u0131lacakt\u0131r. Ege ve Akdeniz b\u00f6lgelerinde \u00e7\u0131kan yang\u0131nlar bunu g\u00f6stermi\u015ftir. 2021 yang\u0131nlar\u0131nda, Mu\u011fla ve Antalya gibi turizm merkezlerinde oteller, tatil k\u00f6yleri ve do\u011fal g\u00fczellikler zarar g\u00f6rm\u00fc\u015f; turist iptalleri nedeniyle sekt\u00f6rde ciddi gelir kay\u0131plar\u0131 ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Marmaris yang\u0131n\u0131 yar\u0131ya yak\u0131n bir iptal ile sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Yanan alanlar\u0131n g\u00f6rsel niteli\u011finin bozulmas\u0131, b\u00f6lgenin cazibesini azaltm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun en yak\u0131n telafisi 10 y\u0131ld\u0131r. Hele bir de yang\u0131n, yerle\u015fim yerlerine s\u0131\u00e7rarsa, tar\u0131m alanlar\u0131 ve altyap\u0131 bundan zarar g\u00f6r\u00fcrse bedel hayli a\u011f\u0131rla\u015facakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bo\u015falt\u0131lan k\u00f6yler, zarar g\u00f6ren ekili &#8211; dikili alanlar, evcil ya da da\u011fdaki hayvanlar\u0131n bile zarar g\u00f6rmesi hem ge\u00e7im hem de ekosistemin zarar g\u00f6rmesi anlam\u0131na gelir. Bug\u00fcne kadar <span style=\"color: #0000ff;\"><strong>20.000 kadar b\u00fcy\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f hayvan<\/strong><\/span> <strong>telef oldu<\/strong>. Yanan tar\u0131msal alanlar da cabas\u0131. 2025 yeni ba\u015flad\u0131. Bu durum, k\u0131rsal ekonomilerde telafisi zor sonu\u00e7lar do\u011furur, zincirleme bir kay\u0131p d\u00f6ng\u00fcs\u00fc ya\u015fan\u0131r.<\/p>\n<p>Ekosistem hizmetlerinin kayb\u0131 deyince ormanlarla sa\u011flanan do\u011fal koruman\u0131n ortadan kalkmas\u0131 anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ormanlar\u0131n karbon ve su d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc d\u00fczenleme yetene\u011fi, biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi koruma \u00f6zelli\u011fi insan i\u00e7in b\u00fcy\u00fck nimettir.<\/p>\n<p><strong>Ekosistem Hizmetleri Kay\u0131plar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Ormanlar\u0131n karbon tutma kapasitesinin kayb\u0131, spesifik bir maliyet olarak hesaplanabilir. \u00d6rne\u011fin, 1 hektar orman\u0131n y\u0131ll\u0131k karbon tutma de\u011feri (k\u00fcresel karbon piyasalar\u0131na g\u00f6re) yakla\u015f\u0131k 100-150 dolar. 2021\u2019de Manavgat\u2019ta 60.000 hektar alan\u0131n kayb\u0131, y\u0131ll\u0131k 6-9 milyon dolarl\u0131k (yakla\u015f\u0131k 360 milyon TL, 2025 kuruyla) ekosistem hizmeti kayb\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. Bu, uzun vadeli bir ekonomik y\u00fck.<\/p>\n<p>Yang\u0131n demek bu hizmetin kayb\u0131na sebep olarak dolayl\u0131 ekonomik maliyet anlam\u0131na gelir. Yang\u0131n ile durum tersine d\u00f6ner: karbon sal\u0131m\u0131 artar, yok olan bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc sebebiyle su tutma niteli\u011fi azal\u0131r. \u0130klim de\u011fi\u015fir\u2026 Bu da tar\u0131m verimlili\u011fini olumsuz etkiler. Her t\u00fcrl\u00fc canl\u0131 i\u00e7in ya\u015fam alanlar\u0131 ve g\u00f6rsel niteli\u011fi yok olan ormanlarda ortam \u00e7orakla\u015f\u0131r, hayat biter.<\/p>\n<p><strong>Ne yap\u0131labilir?<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6nce orman kanunlar\u0131, istismar ve sabotaja, k\u0131saca k\u00f6t\u00fc niyete f\u0131rsat vermeyecek \u015fekilde d\u00fczenlenmelidir. Bu g\u00f6rev <span style=\"color: #0000ff;\"><strong>TBMM<\/strong><\/span>\u2019ye d\u00fc\u015fmektedir. Her yaz ayn\u0131 ac\u0131lar, ayn\u0131 korkularla kaybedilmi\u015f yeni orman alanlar\u0131 ile yaza veda etmenin sonu gelmelidir.<\/p>\n<p>Yang\u0131n riskini azaltmaya y\u00f6nelik giri\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015f \u015fartlar\u0131 d\u00fczenlenebilir. Ormanlarda yan\u0131c\u0131 madde y\u00f6netimi, d\u00fczenli temizli\u011fi ve budanmas\u0131 yap\u0131labilir. Ayr\u0131ca, yang\u0131na kar\u015f\u0131 havadan ve karadan kontrol ve g\u00f6zetleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 artt\u0131r\u0131labilir. S\u00f6nd\u00fcrme kapasitesi personel ve ekipman olarak sezonluk dahi olsa artt\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Halk\u0131n bilin\u00e7lendirilmesi ve e\u011fitimli personel istihdam\u0131 \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye i\u00e7in orman yang\u0131n\u0131 maliyeti deyince milyarlarca liray\u0131 konu\u015fsak da bedeller\u00a0 bununla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmayacakt\u0131r. \u00d6nemli olan yanmadan, yak\u0131lmadan \u00f6nlemini alabilmek yang\u0131na f\u0131rsat vermemektir. Sosyal ve ekolojik kay\u0131plar\u0131 rakamlarla a\u00e7\u0131klamak bazen m\u00fcmk\u00fcn olmayabiliyor. Yang\u0131n b\u00fcy\u00fck bir felaket!.. Havadan s\u00f6nd\u00fcrme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na karadan destek sa\u011flayacak makine, ekipman ve yetkin personel sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. 2021 yang\u0131nlar\u0131ndan bu yana tekrar tekrar yanmayal\u0131m art\u0131k!..<\/p>\n<p>\u015eu kadar y\u0131l ge\u00e7ti \u00fczerinden;\u00a0 Temmuz ba\u015f\u0131ndan beridir hava \u015fartlar\u0131 ve r\u00fczgar\u0131n da etkisiyle b\u00fcy\u00fck bir yang\u0131n dalgas\u0131na yakaland\u0131k Y\u0130NE&#8230; B\u00fcy\u00fck bedellere katland\u0131k, yeni maliyetlere ve bedellere katlanman\u0131n gere\u011fi yok!..\u00a0 Yang\u0131ndan\u00a0 en \u00e7ok hi\u00e7bir yere ka\u00e7amayan a\u011fa\u00e7lar ve canl\u0131lar etkilendi. Yerle\u015fim yerlerinden bo\u015falt\u0131lanlar oldu. Oradaki herhangi bir vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ac\u0131 ve korkunun bir bedeli olamaz. Fark\u0131ndal\u0131k artmadan, cayd\u0131r\u0131c\u0131 cezalar\u0131 uygulamadan \u00e7\u00f6z\u00fcm kolay de\u011fil. . Ge\u00e7mi\u015f olsun T\u00fcrkiye!..<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hakikaten T\u00fcrk\u2019\u00fcn ate\u015fle imtihan\u0131 bu\u2026 Her helikopter sesinde g\u00f6z\u00fcm\u00fcz alt taraftaki su kovas\u0131n\u0131 arar oldu. Sonra hayal g\u00fcc\u00fcm\u00fczle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz yang\u0131n kurgusu ve \u00f6te yanda yang\u0131n ger\u00e7e\u011fi. Ci\u011ferlerimiz yand\u0131, b\u00f6rt\u00fc b\u00f6cek, hayvan ha\u015farat ne varsa yand\u0131&#8230;\u00a0 Ka\u00e7anlar ka\u00e7t\u0131 da ka\u00e7amayanlar ne yaps\u0131n? Memleket yand\u0131, i\u00e7imiz yand\u0131.\u00a0 Yol kenarlar\u0131nda yanan 3-500 metrekarelik alanlar&#8230; Orta ref\u00fcjde tutu\u015fan ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11402,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,858,166,758,1137,1192,711,759,933,857],"tags":[1194,1193,1055,1163],"class_list":["post-11348","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-gida","category-guncel","category-hayvancilik","category-ikiz-donusum","category-karbon-kapasitesi","category-kriz","category-tarim","category-turizm","category-ziraat","tag-karbon","tag-orman","tag-yangin","tag-yesil-donusum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11348","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11348"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11348\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11350,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11348\/revisions\/11350"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11402"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11348"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11348"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11348"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}