{"id":248,"date":"2014-08-21T08:41:04","date_gmt":"2014-08-21T08:41:04","guid":{"rendered":"http:\/\/acarhoca.com\/?p=248"},"modified":"2016-06-19T13:34:43","modified_gmt":"2016-06-19T13:34:43","slug":"ortalama-insanin-ortalama-geliri-olur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/acarhoca.com\/?p=248","title":{"rendered":"ortalama insan\u0131n ortalama geliri olur"},"content":{"rendered":"

Yolculuk i\u00e7in arabas\u0131na binip konta\u011f\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131nda, b\u00fct\u00fcn g\u00f6stergelerle birlikte \u00f6zellikle, benzin g\u00f6stergesine g\u00f6z atmayan neredeyse yok gibidir. Bu bak\u0131\u015fla depodaki benzinle ne kadar yol gidebilece\u011fi hemen hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r bile. Benzin bir kaynakt\u0131r ve arac\u0131n alaca\u011f\u0131 yol mesafesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. En iyi araca sahip olunsa dahi benzin yoksa hareket m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/span><\/p>\n

Peki, bu durumu \u00fclkeler i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, mevcut kaynaklar kadar var olan insan g\u00fcc\u00fc ile nereye var\u0131l\u0131r? Hangi geli\u015fmi\u015flik d\u00fczeyi yakalan\u0131r? Bug\u00fcnk\u00fc yeti\u015fmi\u015f insan g\u00fcc\u00fc i\u00e7in bir hedef olu\u015ftursak bu hedefin ger\u00e7ekle\u015fmesi ne kadar zaman al\u0131r? Sorularla asl\u0131nda nereden nereye geldik, varmak istedi\u011fimiz hedef i\u00e7in gerekli olan kaynak nedir sorusuna cevap aramaktay\u0131z.
\n\"CiM\"<\/span><\/p>\n

Birle\u015fmi\u015f Milletler Kalk\u0131nma Program\u0131 (UNDP)\u00a0 \u201c2014 y\u0131l\u0131 \u0130nsani Geli\u015fme Raporu\u201d Mevcut kapasite \u00fczerinden insanl\u0131\u011fa \u0131\u015f\u0131k tutuyor. Ayn\u0131 evrende ve ayn\u0131 as\u0131rda ya\u015fayan insanlar\u0131n, birbirleri aras\u0131nda muazzam denebilecek \u00f6l\u00e7\u00fcde farkl\u0131l\u0131klar\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131n matemati\u011fi anla\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/span><\/p>\n

187 \u00fclkeyi kapsayan \u0130nsani Geli\u015fmi\u015flik Endeksine g\u00f6re en \u00fcstte Alev Alatl\u0131\u2019dan m\u00fclhem s\u00f6yleyelim, \u201cY\u00fcce Pir\u2019den en alttaki Lanetlilere\u201d uzanan bir s\u0131ralama var.\u00a0 Zirvenin sahibi Y\u00fcce Pir ve arkada\u015flar\u0131 elbette\u2026 ABD, Almanya, Hollanda gibi \u00fclkelerin oldu\u011fu bu grupta Norve\u00e7 0,944 puan ile birinci, \u00a0en sonda \u201cLanetliler Grubu\u201d var. Hayat\u0131n\u0131 art\u0131k \u201cvarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek\u201d olarak g\u00f6ren, hayat \u015fartlar\u0131n\u0131n en zor oldu\u011fu Nijer, Kongo, \u00c7ad, Brundi, Gine, Mozambik gibi \u00fclkeler yer almaktad\u0131r. T\u00fcrkiye 0,759 puanla 69. S\u0131rada. Asl\u0131nda T\u00fcrkiye, 1980\u2019de 0,474; 1990\u2032da 0,569 ve 2000\u2032de 0,645 puana ula\u015ft\u0131. Hal ve gidi\u015fat g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor asl\u0131nda.<\/span><\/p>\n

\u015eimdi birtak\u0131m g\u00fcncel verilerle nereden nereye sorusuna cevap arayal\u0131m. \u00d6ncelikle \u00fcretimi yapaca\u011f\u0131m\u0131z, fikri \u00fcretece\u011fimiz istihdam verilerinden gitmekte fayda var. Bunun i\u00e7in elimizdeki en sa\u011fl\u0131kl\u0131 veriler T\u00dc\u0130K verileri olmas\u0131 hasebiyle de\u011ferlendirme, bu g\u00f6stergeler \u00fczerinden yap\u0131lacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

2013 y\u0131l\u0131 ihracat verisi $150 milyar.<\/span><\/p>\n

\u00dclke i\u00e7indeki sair \u00fcretim ve t\u00fcketime bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n bu veri \u00fczerinden bir g\u00f6zlem yapmakta fayda var.<\/span><\/p>\n

Toplumsal i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc de ihmal etmeksizin bu \u00fcretim d\u00fczeyi ve sonu\u00e7ta mevcut ihracat potansiyelini yakalamak i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019de 2013\u2019te 25,5 milyon ki\u015fi \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130stihdam\u0131n;<\/span><\/p>\n

1,1 milyon ki\u015fisi okuma yazma bilmemekte,<\/span><\/address>\n
1,1 milyon ki\u015fisi okuma yazma bilir ama ilkokul mezunu de\u011fildir,<\/span><\/address>\n
8,8 milyon ki\u015fisi ilkokul mezunu,<\/span><\/address>\n
2,5 milyon ki\u015fisi ilk\u00f6\u011fretim mezunu,<\/span><\/address>\n

2 milyon ortaokul mezunu da bu say\u0131ya eklendi\u011finde, toplam 15,5 milyon ki\u015finin sadece bu ilkokul d\u00fczeyi civar\u0131nda bir e\u011fitime sahip oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00d6yle ki \u0130stihdam\u0131n bu yap\u0131s\u0131 son on y\u0131lda ihracat\u0131 $50 milyardan $150 milyara \u201cs\u0131\u00e7ratm\u0131\u015ft\u0131r\u201d.<\/span><\/p>\n

Burada bir c\u00fcmleyle i\u015fsizlik rakamlar\u0131ndaki dikkat \u00e7ekici geli\u015fmeye ifade etmekte fayda var, o da \u015fudur: %10 d\u00fczeyindeki i\u015fsizlik, rakamsal olarak ilkokul d\u00fczeyindeki gruplarda yayg\u0131nd\u0131r. E\u011fitim artt\u0131k\u00e7a istihdam edilme imk\u00e2nlar\u0131 ve istihdam edilen say\u0131s\u0131 di\u011fer gruplara g\u00f6re h\u0131zl\u0131 artm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla e\u011fitim i\u015fsizli\u011fe ila\u00e7t\u0131r. \u201cOkuma talebi\u201d bu y\u00fczden devam etmektedir. E\u011fitime olan talep son on y\u0131lda \u201cokumu\u015f ya da mektepli istihdam\u0131n\u201d artmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00fcksek okullu say\u0131s\u0131 2,3 milyondan 4,8 milyona y\u00fckselmi\u015ftir. Bu rakamsal art\u0131\u015f y\u00fczde y\u00fcz\u00fcn \u00fcst\u00fcndedir ve \u00e7ok de\u011ferlidir.<\/span><\/p>\n

Dememiz o ki T\u00fcrkiye\u2019nin bug\u00fcnk\u00fc $150 milyar ihracat d\u00fczeyine, \u00a0Ortaokul ve alt\u0131 e\u011fitim seviyesi ile geldi\u011fi g\u00f6r\u00fclecektir. \u0130stihdam\u0131n ortalama e\u011fitim d\u00fczeyi hala 7 y\u0131l civar\u0131ndad\u0131r.\u00a0 \u0130stihdamdaki \u201cilkokul civar\u0131\u201d grubun toplam i\u00e7indeki pay\u0131 %65\u2019tir.<\/span><\/p>\n

2023 hedefini a\u00e7\u0131klayan bir \u00fclke olarak T\u00fcrkiye\u2019nin Cumhuriyetin 100. Kurulu\u015f y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcne ili\u015fkin ihracat hedefi $500 milyar.\u00a0 Ancak bir ger\u00e7ek var ki istihdam\u0131n bug\u00fcnk\u00fc yap\u0131s\u0131 ve bu g\u00f6r\u00fclen y\u00fcz\u00fc ancak $150 milyar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebilmi\u015ftir. T\u00fcrkiye \u201cOrtalama Gelir\u201d olarak tarif edilen bir seviyeye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Ortalama Geliri bu seviyeye \u201cOrtalama insan\u201d kalitesi getirmi\u015ftir.\u00a0 Bunu daha ileri g\u00f6t\u00fcrmek buradaki insan fakt\u00f6r\u00fcn\u00fc iyile\u015ftirmek, geli\u015ftirmek ve daha donan\u0131ml\u0131 hale getirmekle m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. Ortalama istihdam\u0131 ve ortalama insan\u0131 geli\u015ftirmeden, ortalama geliri artt\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Sonu\u00e7ta bu \u00fcretim potansiyeli ve istihdam\u0131n bu e\u011fitim d\u00fczeyi ile gelinen nokta bellidir.\u00a0 Yeni mezunlar ve say\u0131sal art\u0131\u015flar \u201cnitelikle\u201d desteklendi\u011fi takdirde sonu\u00e7 almak m\u00fcmk\u00fcn olabilecektir.\u00a0\u00a0 Y\u0131ll\u0131k 5 bin bile olmayan doktora e\u011fitimini tamamlayanlar say\u0131s\u0131n\u0131n \u00fclkemizi 2023 vizyonuna ta\u015f\u0131mas\u0131 olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7 g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/span><\/p>\n

\u0130\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn yakla\u015f\u0131k 2,5milyon ki\u015fisinin yar\u0131s\u0131 okuma yazma bilmemekte, di\u011fer yar\u0131s\u0131 da ilkokul mezunu olmay\u0131p sadece okuma yazma bilmektedir. \u0130stihdamdaki 10 milyon ki\u015finin ilkokul mezunu oldu\u011funu ihmal etmeksizin bu \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki on y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te her grubu bir \u00fcst gruba do\u011fru hareketlendirecek bir etki \u015fart g\u00f6r\u00fcnmektedir. Hedefi, iddias\u0131 ve amac\u0131 olan T\u00fcrkiye gibi bir \u00fclkenin sadece ekonomik g\u00f6stergelerini iyile\u015ftirmesi yetmeyecektir. Sosyal g\u00f6stergelerinin, politik \u00e7evre ve demokrasi k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle mezcedilmi\u015f yap\u0131s\u0131n\u0131n da bu \u00e7er\u00e7evede geli\u015ftirilmesi \u00f6ncelikli olmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

Ki\u015fi ba\u015f\u0131na ortalama $10.000 civar\u0131nda oldu\u011fu ifade edilen milli gelirin $25.000 seviyelerine y\u00fckselebilmesi i\u00e7in, UNDP 2014 \u201c\u0130nsani Geli\u015fme Raporu\u201dnda, \u201cY\u00f6netime \u0130li\u015fkin Alg\u0131\u201d konulu endekste yer alan bir soru bulunmaktad\u0131r: \u201cUlusal y\u00f6netime g\u00fcveniyor musunuz?\u201d Buna \u201cevet\u201d cevab\u0131 verenlerin oran\u0131 %53 olarak \u00e7\u0131kmas\u0131 gayet manidar bulunmu\u015ftur.\u00a0 Siyasi kristalle\u015fmeyle de uyumlu bu verinin Raporda bu \u015fekilde yer almas\u0131 siyasi iktidar\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 da g\u00f6stermektedir.<\/span><\/p>\n

Geli\u015fmi\u015fli\u011fin g\u00f6stergesi ortalama gelirle ifade edilirken, ortalama insanla gelinen bu a\u015famay\u0131 g\u00f6zden uzak tutmamak gerekmektedir. Ekonomik geli\u015fme, insani geli\u015fmeyi de beraberinde getirecektir. Ortalama gelir tuza\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kman\u0131n yolu ortalama insan tuza\u011f\u0131ndan kurtulmaktan ge\u00e7mektedir.<\/span><\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yolculuk i\u00e7in arabas\u0131na binip konta\u011f\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131nda, b\u00fct\u00fcn g\u00f6stergelerle birlikte \u00f6zellikle, benzin g\u00f6stergesine g\u00f6z atmayan neredeyse yok gibidir. Bu bak\u0131\u015fla depodaki benzinle ne kadar yol gidebilece\u011fi hemen hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r bile. Benzin bir kaynakt\u0131r ve arac\u0131n alaca\u011f\u0131 yol mesafesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. En iyi araca sahip olunsa dahi benzin yoksa hareket m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Peki, bu durumu \u00fclkeler i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":249,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[27,21,22,24,26,23,25],"class_list":["post-248","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-2014-yili-insani-gelisme-raporu","tag-insani-gelismislik","tag-okuma-talebi","tag-ortalama-gelir","tag-ortalama-gelir-tuzagi","tag-ortalama-insan","tag-ortalama-insan-tuzagi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/248","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=248"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/248\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8210,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/248\/revisions\/8210"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/249"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=248"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=248"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=248"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}