{"id":330,"date":"2014-10-27T11:00:13","date_gmt":"2014-10-27T11:00:13","guid":{"rendered":"http:\/\/acarhoca.com\/?p=330"},"modified":"2018-11-04T18:33:26","modified_gmt":"2018-11-04T18:33:26","slug":"nepos-ve-cuma-iscisin-sen-isci-kal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/acarhoca.com\/?p=330","title":{"rendered":"NEPOS ve CUMA  &#8211; i\u015f\u00e7isin sen i\u015f\u00e7i kal"},"content":{"rendered":"<h1><strong><span style=\"color: #800000;\">NEPOS ve CUMA \u2013 <\/span><\/strong><span style=\"color: #800000;\"><em>i\u015f\u00e7isin sen i\u015f\u00e7i kal<\/em><\/span><\/h1>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yakla\u015f\u0131k 500 y\u0131l kadar \u00f6ncedir. <strong><span style=\"color: #800000;\">Papa,<\/span><\/strong> yan\u0131nda getirdi\u011fi gencin i\u015fe al\u0131nmas\u0131, kral\u0131n maiyetine girmesi, m\u00fcmk\u00fcnse m\u00fcd\u00fcr yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u0131srar etmektedir. Mevzu ilerleyince yan\u0131ndakinin \u201ckim\u201d oldu\u011fu ya da \u201cpapan\u0131n nesi\u201d oldu\u011fu soruldu\u011funda <strong><span style=\"color: #800000;\">\u201cnepos\u201d<\/span><\/strong> veya \u00a0<strong><span style=\"color: #800000;\">\u201cnipote\u201d<\/span><\/strong> cevab\u0131 al\u0131n\u0131r.\u00a0 Olay biraz daha de\u015filince bu neposlar\u0131n<strong> \u201cevlat(!)\u201d<\/strong> oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kar ki bu yaz\u0131y\u0131 ilgilendiren k\u0131sm\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze yans\u0131yan ve \u00a0<strong><span style=\"color: #800000;\">\u201cnepotizm\u201d<\/span><\/strong> olarak bilinen e\u015f, dost, akraba kay\u0131rmac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile birlikte an\u0131lan kavramd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ford ve McLaughlin, 1980\u2019li y\u0131llarda bu kavrama ili\u015fkin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f ki\u015filer olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde nepotizmin, mevki ve konumunu \u00a0ailesi yarar\u0131na suiistimal eden ki\u015filer i\u00e7in \u00a0kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-331\" src=\"https:\/\/acarhoca.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/alem-190x250.jpg\" alt=\"alem\" width=\"210\" height=\"276\" \/>s\u00f6ylemektedir. \u0130lk kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemdeki uygulamalar papalar nedeniyle yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u201ci\u015fin oldu\u011fu her yerde\u201d kilisenin etkinli\u011fi artmakta ve di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n moralleri olumsuz \u00a0etkilenmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Anne baba\u00a0 ve \u00e7ocuklarla ba\u015flayan birinci derece yak\u0131nlardan uzak akrabalara uzanan \u201cKin selection\u201d veya \u201cakraba kay\u0131rmac\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201d denen durum i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel bir koruma ve f\u0131tratt\u0131r. Her ne kadar bunu \u00e7ok bilin\u00e7li ve kay\u0131rmac\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla izah etmeye \u00e7al\u0131\u015fanlar bu durumu, rasyonel ve se\u00e7ilmi\u015f bir davran\u0131\u015f olarak kabul etseler de Webster\u2019s Third New International Dictionary\u2019de (1976 bask\u0131s\u0131) Nepotizm,<strong> \u201ci\u015f yerinde liyakat yerine ye\u011fen ve sair akrabalara bir tak\u0131m ayr\u0131cal\u0131klar verme \u015feklinde g\u00f6sterilen \u00e7aba ve kay\u0131rmac\u0131l\u0131k\u201d<\/strong> olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bir ki\u015finin birikimi, bilgisi, tecr\u00fcbe, kabiliyet, beceri ve ba\u015far\u0131s\u0131 ya da e\u011fitim d\u00fczeyi gibi fakt\u00f6rler g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmaks\u0131z\u0131n; salt kan ba\u011f\u0131 ve akrabal\u0131k ili\u015fkileri esas al\u0131narak istihdam ve terfi ettirilmesi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nepotizm yaln\u0131z geli\u015fmekte olan, daha geleneksel \u00e7apraz ileti\u015fim kanallar\u0131 a\u00e7\u0131k olan \u00fclkelerin veya piyasa mekanizmas\u0131n\u0131n yeterince geli\u015fmemi\u015f oldu\u011fu \u00fclkelerin sorunu olmay\u0131p, ayn\u0131 zamanda geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin de sorunu olarak g\u00f6r\u00fclmelidir. Nitekim be\u015f sene \u00f6nceki Avrupa bas\u0131n\u0131nda, d\u00f6nemin Fransa Devlet Ba\u015fkan\u0131 N. Sarkozy\u2019nin o\u011flunu \u00fcst kurul ba\u015fkan\u0131 yapmak istemesi ile ilgili haberlerde \u201cNepotism\u201d olgu olarak a\u00e7\u0131k\u00e7a incelenmi\u015f ve haber olarak yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu durum \u00f6zel sekt\u00f6r i\u015fletmeler i\u00e7in de dikkat \u00e7ekicidir. \u0130\u015f hayat\u0131nda her\u015feye ra\u011fmen tercih edilmeyen bir yetenek, motivasyon sorunu ya\u015famaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla \u201cg\u00fcven\u201d uzmanl\u0131ktan \u00f6nce gelmektedir. Yaz\u0131m\u0131z\u0131n di\u011fer kahraman\u0131 \u201c<strong><span style=\"color: #800000;\">Cuma\u201d<\/span><\/strong> ne kadar yeteneklerle m\u00fccehhez olursa olsun; kendisinden daha fazla \u201citimat ve itibar\u201d edilen bir\u00a0 \u201cnepos\u201d taraf\u0131ndan saf d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131labilecektir. \u201cYetenek de\u011fil itimat\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131 yetenekli b\u00fct\u00fcn \u201cCuma\u201dlar \u00a0i\u00e7in i\u015ften ayr\u0131lma riski ta\u015f\u0131sa da nepotizm, favorizm ve kronizm gibi kay\u0131rmac\u0131l\u0131k t\u00fcrleri b\u00fct\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fanlar \u00fczerinde i\u015f stresini artt\u0131rmaktad\u0131r. \u015eimdi \u201cgelir bir torpilli, \u00f6n\u00fcm\u00fcze\u00a0 ge\u00e7er\u2026\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesi \u00e7al\u0131\u015fanlarda i\u015f tatminsizli\u011fine de yol a\u00e7maktad\u0131r. \u00dcstelik bir ba\u015fka handikap nepotizmin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 kurumlarda elde edilen ba\u015far\u0131lar\u0131n kerametinin kendilerinden mi menkul, yoksa akrabal\u0131k ili\u015fkilerinden mi kaynakland\u0131\u011f\u0131 bilinememektedir.\u00a0 Ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klarda aile fertlerinin eziklik ya\u015famas\u0131 ve ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k ihtimaline kar\u015f\u0131 karar alma mekanizmalar\u0131n\u0131n her kademesine m\u00fcdahil olduklar\u0131na dair literat\u00fcrde \u00e7ok say\u0131da yay\u0131n yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cNepos\u201d uygulamas\u0131n\u0131n sadece aile i\u015fletmel<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright wp-image-332\" src=\"https:\/\/acarhoca.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/alem2-192x250.jpg\" alt=\"alem2\" width=\"264\" height=\"343\" \/>eri i\u00e7in tercih edilmesi halinde \u00e7al\u0131\u015fanlarda i\u015fletmeye ba\u011fl\u0131l\u0131k, daha fazla gayretli olma ve kat\u0131l\u0131mc\u0131l\u0131k gibi baz\u0131 olumlu yanlar\u0131ndan bahsedilmektedir. Aileden olmayan personel \u201cCuma\u201dn\u0131n, ne kadar liyakat sahibi olursa olsun, i\u015fleri bekledi\u011fi gibi h\u0131zl\u0131 ilerlememektedir. Haliyle \u00e7ekinik ve k\u00fcsk\u00fcnle\u015ftirilen bireyin, ayn\u0131 zamanda almas\u0131 gereken terfisi de engellenmektedir. \u201cNepos\u201d etkisi artt\u0131k\u00e7a ve kay\u0131rmac\u0131l\u0131k hissedildik\u00e7e \u00f6rg\u00fctsel ba\u011fl\u0131l\u0131k azalmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><span style=\"color: #800000;\">\u201cNepos\u201d<\/span> <\/strong>bir simgedir: aileyi temsil etmektedir. \u0130yi ve k\u00f6t\u00fc ne varsa ayn\u0131 zamanda aileye yaz\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6yle ki yetersiz bir \u201cnepos\u201dun maiyetinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor olmak, i\u015fin ak\u0131\u015f\u0131 ve y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinde sorunlar ya\u015fanmas\u0131 aileden olmayanlar i\u00e7in rahats\u0131zl\u0131k vericidir. Aile ise olumsuz gidi\u015fe bir \u015fekilde m\u00fcsamaha g\u00f6sterecektir. Bir \u015fans, bir \u015fans daha\u2026 Ek imkanlar ve destekler, yeteneksiz \u201cnepos\u201dun vaziyeti kurtarmas\u0131 i\u00e7indir. Ek finansman, ek zihinsel destek, ek PR\u2026 Abart\u0131l\u0131 imaj toplant\u0131lar\u0131, y\u00fcksek b\u00fct\u00e7eli lansman faaliyetlerinin arkas\u0131nda gizlenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bir \u015feyler vard\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ya Alternatif? <span style=\"color: #800000;\">Alternatif <strong>\u201cCuma\u201d<\/strong>d\u0131r<\/span> ancak o hep <span style=\"color: #0000ff;\"><em>&#8220;oyun&#8221;<\/em><\/span> d\u0131\u015f\u0131nda tutulmaktad\u0131r. Yak\u0131n olsa bile ortam karart\u0131lm\u0131\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar tutulmu\u015ftur. \u00c7\u0131\u011fl\u0131k bo\u011fulmu\u015f, \u0131\u015f\u0131klar k\u0131s\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #800000;\"><strong>Nepotizm<\/strong><\/span> <strong>\u201cKast\u201d sisteminin Bat\u0131 versiyonudur<\/strong>. Daha k\u00f6t\u00fcs\u00fcd\u00fcr: \u201cKast\u201d sisteminde en az\u0131ndan oyunun kural\u0131 bellidir. Neyin ne kadar edece\u011fi bilinir, kimden ne olaca\u011f\u0131 ya da olmayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ancak \u201cnepos\u201d egemenli\u011finde, \u201cCuma\u201dn\u0131n kendini g\u00f6stermesi \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 bulmas\u0131, muadil bir \u201cnepos\u201d olmas\u0131 halinde yoktur\u2026 \u00d6nce onun fikri sorulur ve onun feragat etmesi halinde di\u011fer se\u00e7enekler de\u011ferlendirilir. Yeteneklerin, kendilerini g\u00f6stermeleri ve f\u0131rsat edinmeleri bu hengamede g\u00f6r\u00fcnmeyecektir. <strong>Cem Karaca<\/strong> rahmetlinin sat\u0131r aralar\u0131ndan seslendi\u011fi <strong><span style=\"color: #800000;\">\u201ci\u015f\u00e7isin sen i\u015f\u00e7i kal!\u201d<\/span> <\/strong>m\u0131sras\u0131 bir kabulleni\u015ftir. Ve hanedana mensup bir se\u00e7ene\u011fin oldu\u011fu her ahval ve \u015feraitte, gizli kast sistemi i\u015flemektedir. Hele ki \u00e7al\u0131\u015fanlar, i\u015fyerlerinin adil olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir d\u00fc\u015f\u00fcnce olu\u015fturmaya ba\u015flam\u0131\u015fsa burada zihinsel, duygusal oldu\u011fu kadar fiili olarak da i\u015fyerinden kopu\u015f ba\u015flar.<\/p>\n<p><strong>Kopmadan, y\u0131lmadan, k\u0131r\u0131lmadan \u201cCuma\u201dn\u0131n liyakatine sadakatle ba\u011fl\u0131 kalmas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u0131\u015f\u0131kt\u0131r. O \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 \u00fclkemizdeki herkesi beklemektedir.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #800000;\"> \u00c7\u0131k\u0131\u015f bu y\u00f6ndedir\u2026<\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>NEPOS ve CUMA \u2013 i\u015f\u00e7isin sen i\u015f\u00e7i kal Yakla\u015f\u0131k 500 y\u0131l kadar \u00f6ncedir. Papa, yan\u0131nda getirdi\u011fi gencin i\u015fe al\u0131nmas\u0131, kral\u0131n maiyetine girmesi, m\u00fcmk\u00fcnse m\u00fcd\u00fcr yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u0131srar etmektedir. Mevzu ilerleyince yan\u0131ndakinin \u201ckim\u201d oldu\u011fu ya da \u201cpapan\u0131n nesi\u201d oldu\u011fu soruldu\u011funda \u201cnepos\u201d veya \u00a0\u201cnipote\u201d cevab\u0131 al\u0131n\u0131r.\u00a0 Olay biraz daha de\u015filince bu neposlar\u0131n \u201cevlat(!)\u201d oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kar ki [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":354,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,125],"tags":[40,41,38,39],"class_list":["post-330","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-siyaset","tag-cuma","tag-kayirmacilik","tag-nepos","tag-nepotizm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/330","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=330"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/330\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9065,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/330\/revisions\/9065"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/354"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=330"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=330"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=330"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}