\u00dclkelerin ve halklar\u0131n birbirlerini tan\u0131malar\u0131 ili\u015fkiler bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli kabul edilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re hem siyasi, sosyal ve ekonomik g\u00f6stergelerin ortaya konulmas\u0131, hem de bu ili\u015fki d\u00fczeyinin ilerlemesi i\u00e7in referans te\u015fkil etmesi \u00f6nemlidir. Bu y\u00fczden her bir \u00fclke i\u00e7in \u00fcretilen ortak verilerin bir di\u011feri i\u00e7in de\u011feri, miktar\u0131 da anlam te\u015fkil etmektedir. B\u00f6ylece \u00fclkeler belirli kriterlere ne \u00f6l\u00e7\u00fcde yak\u0131n ya da uzak belirlenmektedir. Buna g\u00f6re ili\u015fki d\u00fczeyleri olu\u015fturulmakta, \u00f6nlemler al\u0131nmakta veya riskler tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Ekonomi i\u00e7in say\u0131lamayan ya da anlam verilemeyen verilerin \u00e7ok olmas\u0131 bilginin g\u00fcvenilirli\u011fini etkilemektedir. B\u00fct\u00fcn bu veri karma\u015fas\u0131 i\u00e7erisinde alan\u0131nda uzman, baz\u0131 ki\u015fi ve kurumlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu \u00f6l\u00e7ek ve endeksler anla\u015f\u0131labilirlik ve tan\u0131ma ad\u0131na \u00f6nemlidir.<\/p>\n
K\u00fcresel Bar\u0131\u015f Endeksi de 10 y\u0131ldan beri yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarla, \u00fclkelerin s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131na ve alan\u0131yla ilgili birtak\u0131m sonu\u00e7lara ula\u015f\u0131lmas\u0131na katk\u0131 sunmaktad\u0131r. Bu endeks ile \u00fclke ve b\u00f6lgelerin bar\u0131\u015f ile ilgili de\u011ferleri \u00f6l\u00e7\u00fcmlenmektedir. \u0130lgili endeks, Sydney\/Avustralya merkezli Ekonomi ve Bar\u0131\u015f Enstit\u00fcs\u00fc’n\u00fcn bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. Konuyla ilgili olu\u015fturduklar\u0131 birimlerin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 derlenmekte, ilgili \u00fclkelerden temasta olunan ki\u015fi ve kurumlar\u0131n \u00fcretti\u011fi veriler de bu \u00e7al\u0131\u015fmalarda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
Fikir, Avustralya\u2019l\u0131 giri\u015fimci Steve Killelea\u2019ya aittir. \u0130lk liste May\u0131s 2007\u2019de yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Sonraki y\u0131llarda d\u00fczenli yay\u0131nlanan endeks Londra, Washington DC, New York’taki Birle\u015fmi\u015f Milletler ve Br\u00fcksel’deki etkinliklerle a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. BM Genel Sekreteri Kofi Annan, Dalai Lama, Ba\u015fpiskopos Desmond Tutu, Finlandiya Cumhurba\u015fkanlar\u0131ndan Martti Ahtisaari, Nobelli iktisat\u00e7\u0131 Muhammed Yunus,\u00a0 Jeffrey Sachs, \u0130rlanda ba\u015fkanlar\u0131ndan Mary Robinson, ve ABD Ba\u015fkanlar\u0131ndan Jimmy Carter taraf\u0131ndan desteklenmektedir.<\/p>\n
Bu t\u00fcr s\u0131ralamalar\u0131n ilk 10 \u00fclkesi hemen hemen ayn\u0131d\u0131r. \u0130skandinav \u00fclkeleri, \u0130zlanda ve Yeni Zelanda, \u00a0geli\u015fmi\u015f AB grubu, BeNeL\u00fcx, G7 grubu bu listelerin en \u00fcst s\u0131ralar\u0131ndad\u0131r. ABD 80-90 aral\u0131\u011f\u0131ndaki yeri ile T\u00fcrkiye\u2019nin bu t\u00fcr uluslar aras\u0131 endekslemelerle y\u0131ld\u0131z\u0131 hi\u00e7 bar\u0131\u015f\u0131k de\u011fildir. Sonu\u00e7ta ilgili merkezlerin T\u00fcrkiye\u2019den temasta oldu\u011fu ki\u015fi ve gruplar\u0131n \u00fcretti\u011fi bilgi ve veriler ilgili merkeze iletilmektedir. Bu verilerin bazen iyi niyet s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 zorlad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Ya da verilerin kendisi i\u00e7erisinde anlams\u0131z ve tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zkonusu merkezler taraf\u0131ndan ihmal edilmektedir. 2007 (92. s\u0131ra) y\u0131l\u0131ndaki ilk liste hari\u00e7, T\u00fcrkiye s\u0131ralamada hi\u00e7bir zaman ilk 100 \u00fclke aras\u0131nda yer alamam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin s\u0131ralamadaki yeri gittik\u00e7e gerileyerek s\u0131ras\u0131yla 115, 121, 126, 127, 130, 134, 128, 135 ve 2016 i\u00e7in de 145. s\u0131ray\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. Rapor 163 \u00fclke aras\u0131nda yapm\u0131\u015f oldu\u011fu bu s\u0131ralama ile bir bak\u0131ma \u015fiddetin maliyetini de ortaya koymaktad\u0131r. Bu bedel 13,6 trilyon dolar ile yakla\u015f\u0131k ABD ekonomisi b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde bir de\u011fere ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Silahlanmaya giden kaynaklar da d\u00fcnya milli gelirinin %15\u2019ine yakla\u015fmaktad\u0131r. \u015eiddetin ve ter\u00f6r\u00fcn ki\u015fi ba\u015f\u0131na maliyeti y\u0131ll\u0131k yakla\u015f\u0131k 2.000 dolar seviyesindedir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin gerisinde kalan \u00fclkeler ise s\u0131ras\u0131yla L\u00fcbnan, Kolombiya, Filistin, Nijerya, Kuzey Kore, Rusya, Kongo, Pakistan, Libya, Sudan, Ukrayna, Orta Afrika Cumhuriyeti, Yemen, Somali, Afganistan, Irak, G\u00fcney Sudan ve son s\u0131rada da \u00a0Suriye bulunmaktad\u0131r..<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00dclkelerin ve halklar\u0131n birbirlerini tan\u0131malar\u0131 ili\u015fkiler bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli kabul edilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re hem siyasi, sosyal ve ekonomik g\u00f6stergelerin ortaya konulmas\u0131, hem de bu ili\u015fki d\u00fczeyinin ilerlemesi i\u00e7in referans te\u015fkil etmesi \u00f6nemlidir. Bu y\u00fczden her bir \u00fclke i\u00e7in \u00fcretilen ortak verilerin bir di\u011feri i\u00e7in de\u011feri, miktar\u0131 da anlam te\u015fkil etmektedir. B\u00f6ylece \u00fclkeler belirli kriterlere ne \u00f6l\u00e7\u00fcde […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8234,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,166],"tags":[303,287,288,289,292,305,304,291,295,294,297,290,293,300,296,132,302,286,298,307,306,299,301],"class_list":["post-8233","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-guncel","tag-afganistan","tag-baris","tag-baris-endeksi","tag-bm","tag-filistin","tag-guney-sudan","tag-irak","tag-kolombiya","tag-kongo","tag-kuzey-kore","tag-libya","tag-lubnan","tag-nijerya","tag-orta-afrika-cumhuriyeti","tag-pakistan","tag-rusya","tag-somali","tag-steve-killelea","tag-sudan","tag-suriye","tag-turkiye","tag-ukrayna","tag-yemen"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8233","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8233"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8233\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8235,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8233\/revisions\/8235"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8234"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8233"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8233"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8233"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}