{"id":8469,"date":"2017-02-14T20:05:10","date_gmt":"2017-02-14T20:05:10","guid":{"rendered":"http:\/\/acarhoca.com\/?p=8469"},"modified":"2017-02-14T20:05:10","modified_gmt":"2017-02-14T20:05:10","slug":"iktidar-ve-gucun-sinirlarinda-dolasmak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/acarhoca.com\/?p=8469","title":{"rendered":"\u0130ktidar ve G\u00fcc\u00fcn S\u0131n\u0131rlar\u0131nda Dola\u015fmak"},"content":{"rendered":"

\u0130ktidar, <\/strong><\/em>bir g\u00fcce dayan\u0131r ancak g\u00fc\u00e7, tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fildir.\u00a0\u0130ktidar\u0131n her hal-u karda kendine ba\u011fl\u0131 bir kitlesinin olmas\u0131; tehdit olmaks\u0131z\u0131n dahi itaat edecek ba\u011fl\u0131lar\u0131n\u0131n olmas\u0131 \u00f6nemlidir. O y\u00fczden\u00a0\u201c\u0130ktidar\u0131 kullanmak bir sanatt\u0131r<\/em>.\u201d der, Adolf A. Berle \u00a0\u0130ktidar <\/strong><\/span>kitab\u0131nda\u2026 \u00dcstelik sadece bu konuyu be\u015f y\u00fcz sayfada uzun uzun anlat\u0131r, ilmek ilmek dokur. iktidar deyince T\u00fcrk\u00e7e\u2019de, \u201cbir i\u015fi ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in gereken kuvvet, takat, kudret, kabiliyet, muktedir olma, yapabilme; bir toplulukta veya kurulu\u015fta idareyi elde bulundurmak, h\u00fck\u00fcmet etmek\u201d anla\u015f\u0131l\u0131r. Bat\u0131da ise g\u00fc\u00e7, otorite, halk\u0131 ve olaylar\u0131 kontrol etmek olarak anla\u015f\u0131l\u0131r. B\u00f6yle bak\u0131nca iktidara \u00e7at\u0131\u015fma ve kar\u015f\u0131 koyma olarak yakla\u015fanlar oldu\u011fu gibi ona, birlikte ba\u015farma ve bir potansiyeli harekete ge\u00e7irmek olarak g\u00f6renler de vard\u0131r.<\/p>\n

\u00dczerine g\u00fc\u00e7 atfedilen, yetki verilen iktidar da me\u015fruiyetini halktan ve hukuk d\u00fczeninden alacakt\u0131r. Hukuk d\u00fczeni k\u00f6t\u00fc ise hukuk kurallar\u0131 yalan yanl\u0131\u015f yorumlan\u0131rsa hatta sapt\u0131r\u0131l\u0131rsa vatanda\u015flar\u0131n huzursuzlu\u011fu artacakt\u0131r. Haliyle adaletten yana duygular\u0131 zedelenen topluluklar\u0131n d\u00fczen kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 tetiklenecektir. Eh art\u0131k!… sonras\u0131 bilindik \u015fekildedir. Adalet talebi kar\u015f\u0131lanmayan toplum sosyal patlamalara a\u00e7\u0131k olacakt\u0131r.<\/p>\n

Hukuk kurallar\u0131 i\u015flemez, hele ki anayasa da tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r hale gelirse toplum, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ortas\u0131nda kal\u0131r. E\u011fri cetvelden d\u00fcz \u00e7izgi beklenmeyece\u011fi gibi k\u00f6t\u00fc Anayasalar\u0131n d\u00fczelticisi modern ve post-modern darbeler olacakt\u0131r. Bu darbeler de salt \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fe giden geri d\u00f6n\u00fclmez yollar a\u00e7ar: \u0130ktidar g\u00fc\u00e7 kullan\u0131r, \u015fiddet t\u0131rman\u0131\u015fa ge\u00e7er, sonu\u00e7ta \u015fiddet y\u00f6netilemez. Ter\u00f6r, tedhi\u015f ve insan haklar\u0131 ihlalleri, tek tarafl\u0131 kararlar\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi ve BM m\u00fcdahalesine kadar varabilecek ortamlar\u0131 olu\u015fturulabilir.<\/p>\n

Bu y\u00fczden ABD\u2019de, Trump sonras\u0131 sokak eylemleri i\u00e7in 1 milyar dolar para harcad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve daha da harcayabilece\u011fini rahat\u00e7a s\u00f6yleyebilen bir ulus\u00fcst\u00fc g\u00fc\u00e7 konsorsiyumu var. Kayg\u0131lar\u0131 ayn\u0131\u2026 iktidarlar\u0131n\u0131 ve y\u00f6netim yeteneklerini kaybetmek istemiyorlar\u2026 G\u00fc\u00e7lerini kaybetmek ve vazge\u00e7mek istemiyorlar. Bunun i\u00e7in yerli ta\u015feron ya da vardiyal\u0131 bir ter\u00f6rist ekiple i\u015fbirli\u011fi yapmaktan zerrece \u00e7ekinmeyeceklerdir.<\/p>\n

Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Gen\u00e7li\u011fe Hitabesinde dikkat \u00e7eki\u011fi bu kesimler \u201c\u2026<\/em>\u00a0<\/em> \u015fahs\u00ee menfaatlerini, m\u00fcstevlilerin siyasi emelleriyle tevhit edebilirler. Millet, fakr-\u00fc zaruret i\u00e7inde harap ve b\u00eetap d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olabilir \u2026\u201d<\/em><\/p>\n

T\u00fcrkiye Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ile bir \u201cde\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u201d <\/em><\/strong>s\u00fcrecinden ge\u00e7mektedir. Referandum s\u00fcrecine giren maddelere kadar mevcut Anayasan\u0131n \u00e7ok konu\u015fulan ve \u00f6zellikle\u00a0\u201cy\u00fcr\u00fctme\u201d<\/strong>\u00a0organ\u0131 ile ilgili 104.maddesi, Cumhurba\u015fkan\u0131na \u00a0\u201cgerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde Bakanlar Kurulu’na Ba\u015fkanl\u0131k etmek ya da Bakanlar Kurulu’nu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda toplant\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131rma\u201d <\/strong>yetkisi vermektedir. Bu durum iktidar<\/em><\/strong> olmak ad\u0131na \u00e7ok \u00f6nemli bir yetkidir.<\/p>\n

Herhalde bakanlar kurulu \u201cbir vesileyle bir araya gelmek amac\u0131yla toplanmaz\u201d <\/strong>durum g\u00fc\u00e7 payla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r: \u0130KT\u0130DAR\u2019\u0131n yetkilerini <\/strong>kullanma konusunda i\u015fbirli\u011fi ve te\u015friki mesaidir. Ad\u0131 \u00fcst\u00fcnde ortakl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte sorun buradad\u0131r. Say\u0131n cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan her daim bu yetkiyi kullanaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftir. Art\u0131k bundan sonra kim cumhurba\u015fkan\u0131 olursa bu yetki kullan\u0131ma a\u00e7\u0131k hale gelmi\u015ftir.<\/p>\n

Adolf A. Berle de \u201c\u0130ktidar\u201d<\/em><\/strong>\u0131 \u201c\u2026kurumlar vas\u0131tas\u0131yla y\u00f6netilse de \u015fahsi ve belirli fikir ve felsefi sisteme dayan\u0131r\u2026\u201d derken bunu s\u00f6ylemektedir. Ve iktidar g\u00fcn gelir \u201c\u2026 kurumun ba\u015f\u0131ndaki iktidar sahibi ile bu m\u00fcesseseyi ayakta tutan sisteme sad\u0131k insanlar aras\u0131nda bir \u00f6l\u00e7\u00fcde gerginlik her zaman g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Zaman gelir, mecburen yap\u0131lmas\u0131 istenen \u015feyin fikir sistemiyle ba\u011fda\u015famayaca\u011f\u0131 bir durum ortaya \u00e7\u0131kar\u2026\u201d <\/strong>demektedir.<\/p>\n

Sadece fikir ya da sadece g\u00fc\u00e7 devlet olman\u0131n \u00a0tek ay\u0131rt edici \u00f6zelli\u011fi de\u011fildir. Devletin di\u011fer iktidar bi\u00e7imlerinin aksine, s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirli bir toprak par\u00e7as\u0131 olmas\u0131 ve bir milletinin olma gereklili\u011fi vard\u0131r. \u00a0Referandum s\u00fcreci hassasiyetlerin ve \u00f6nceliklerin \u00f6nem s\u0131ras\u0131na g\u00f6re de\u011ferlendirildi\u011fi bir d\u00f6nem olmal\u0131d\u0131r. Y\u0131llard\u0131r CIA ve di\u011fer servislerin ta\u015feronlu\u011funu yapanlar bug\u00fcn ”s\u00f6z konusu vatansa gerisi teferruatt\u0131r” deyip takiyeci milliyet\u00e7ilik <\/strong>\u00e7izgisine gelmektedirler. Bu servislerin yeti\u015ftirdi\u011fi FET\u00d6 vb yap\u0131lanmalar\u0131n yerine, “milli ve yerel”<\/strong>\u00a0unsurlar alabilmelidir. \u00a0\u0130ktidar\u0131 sadece milli s\u0131n\u0131rlar ve otorite ile a\u00e7\u0131klamak onun totaliterle\u015fmesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7acakt\u0131r.\u00a0Yusuf Has Hacib’in Kutadgu Bilig’de <\/span>dikkat \u00e7ekti\u011fi gibi y\u00f6netme hakk\u0131n\u0131n temeli liyakat ve adalete<\/strong><\/span> dayanmakt\u0131r. Bu durum, devletin uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olmas\u0131n\u0131n \u015fart\u0131d\u0131r.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130ktidar, bir g\u00fcce dayan\u0131r ancak g\u00fc\u00e7, tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fildir.\u00a0\u0130ktidar\u0131n her hal-u karda kendine ba\u011fl\u0131 bir kitlesinin olmas\u0131; tehdit olmaks\u0131z\u0131n dahi itaat edecek ba\u011fl\u0131lar\u0131n\u0131n olmas\u0131 \u00f6nemlidir. O y\u00fczden\u00a0\u201c\u0130ktidar\u0131 kullanmak bir sanatt\u0131r.\u201d der, Adolf A. Berle \u00a0\u0130ktidar kitab\u0131nda\u2026 \u00dcstelik sadece bu konuyu be\u015f y\u00fcz sayfada uzun uzun anlat\u0131r, ilmek ilmek dokur. iktidar deyince T\u00fcrk\u00e7e\u2019de, \u201cbir i\u015fi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8470,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[108,281,1,125,153],"tags":[447,448,446,449],"class_list":["post-8469","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-akademi","category-basin","category-genel","category-siyaset","category-tarih","tag-baskanlik","tag-hukumet","tag-iktidar","tag-yurutme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8469","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8469"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8469\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8471,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8469\/revisions\/8471"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8470"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8469"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8469"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8469"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}