{"id":8670,"date":"2017-12-22T21:11:12","date_gmt":"2017-12-22T21:11:12","guid":{"rendered":"http:\/\/acarhoca.com\/?p=8670"},"modified":"2017-12-23T09:26:20","modified_gmt":"2017-12-23T09:26:20","slug":"ekonomiye-bakmak-ve-gormek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/acarhoca.com\/?p=8670","title":{"rendered":"Ekonomiye Bakmak ve G\u00f6rmek"},"content":{"rendered":"

Ekonomide i\u015fler yolunda demenin bir yolu da bakmak ve g\u00f6rmektir.\u00a0 Sonu\u00e7 belli: \u201cYok yoktur, var var\u2026\u201d<\/strong> Ama bir de heves edip alamamak, al\u0131rken alamamak ya da ne olursa olsun al\u0131rken; muhasebeci deyi\u015fiyle: \u00c7\u0131kt\u0131 girdiden fazlaysa\u2026 \u015fimdi bu duruma dair, beynimizin bize g\u00f6nderdi\u011fi ac\u0131-tatl\u0131 mesajlara bakal\u0131m.<\/p>\n

Ekonomide i\u015fler yava\u015flar m\u0131, yaprak dahi k\u0131m\u0131ldam\u0131yor dedi\u011fimiz anlar olur mu, herkesin de i\u015fleri kesat<\/span><\/strong> dedi\u011fimiz g\u00fcnler?\u2026 Elbette olur. Ama o g\u00fcn bug\u00fcn de\u011fil.\u00a0 \u00dclkemiz ekonomisinde ani depar ve yava\u015flama hallerinin do\u011fal sonucu olarak h\u0131zl\u0131 terleme, h\u0131zl\u0131 so\u011fuma halleri ya\u015fanmaktad\u0131r. 2017 ekonomisinde b\u00fct\u00fcn uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctlerin beklenti ve a\u00e7\u0131klad\u0131klar\u0131 rakamlar\u0131n aksine, ekonomide veriler ikiye katland\u0131<\/span><\/strong>. Bunlar sanal m\u0131? De\u011fil elbette. Ancak ekonomide de “ak g\u00fcnler<\/span>“<\/span><\/strong> ad\u0131na g\u00f6sterilen \u00e7abay\u0131 da ihmal etmemek gerek.<\/p>\n

Hele ki bu senenin Nobel Ekonomi \u00f6d\u00fcl\u00fc alan iktisat\u00e7\u0131lar\u0131ndan Thaler\u2019in \u201cekonominin salt mekanik de\u011fil insani bir yan\u0131n\u0131n da oldu\u011funa dair\u201d<\/strong> <\/span>tezleri bunun g\u00f6stergesidir. \u0130nsan davran\u0131\u015flar\u0131 veya tek ba\u015f\u0131na insan, olan\u0131 oldu\u011fundan fazla<\/strong>; ya da oldu\u011fundan az<\/strong><\/span> g\u00f6rme e\u011filimindedir. Oldu\u011fu gibi, \u201cneyse o\u201d\u00a0<\/strong> diye bak\u0131lan bir durum ise pek nadir olmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bir taraftan sesler geliyor: \u201cresesyon kap\u0131da<\/strong>, piyasalar durgun diye ba\u015flayan; esnaf cirolar\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc, perakendeci zararda\u2026 Devam\u0131 da var: Anadolu\u2019da d\u00fckk\u00e2nlar sinek avl\u0131yor, \u00e7ar\u015f\u0131-pazar kan a\u011fl\u0131yor, hal\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6ren, sesimizi duyan yok. Haliyle bu b\u00e2z\u00ee\u00e7ede bir hassas ger\u00e7ek var:\u00a0 Faiz de enflasyon da<\/strong> ufak ufak can s\u0131kacak boyuta do\u011fru ilerliyor.<\/p>\n

\u015eimdi ne faizler d\u00fc\u015f\u00fcnce memleket sevdal\u0131s\u0131 olunur; ne de dolar d\u00fc\u015fs\u00fcn diye y\u00fcksek faizi savunmak i\u015fbilmekle e\u015fde\u011fer. Faiz sopas\u0131yla, kurdaki hareketlilikle, enflasyondaki bu yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc seyir ile h\u00fck\u00fcmete ayar \u00e7ekilmez. T\u00fcrkiye\u2019nin temel sorunu \u00fcretimdir<\/strong><\/span>, \u00fcretimi yapacak yat\u0131r\u0131m<\/strong><\/span> ortam\u0131d\u0131r. Ba\u015fta odaklan\u0131lacak konu, bu yat\u0131r\u0131m ortam\u0131n\u0131n tesis edilmesini sa\u011flamakt\u0131r. Bunun i\u00e7in sadece tasarruflar\u0131n yetersizli\u011finden<\/strong> s\u00f6z etmek, \u00fclkenin yeterli kayna\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek \u00fclkeme haks\u0131zl\u0131kt\u0131r. \u00dcretim ba\u015fta d\u00fczen i\u015fidir, d\u00fczen de i\u015fleyen bir hukuk sistemi<\/strong><\/span> ile sa\u011flan\u0131r. A\u011f\u0131r aksak i\u015fleyen bir hukuk ile yol alman\u0131n da bir s\u0131n\u0131r\u0131 vard\u0131r ve o s\u0131n\u0131ra gelinmi\u015ftir.<\/p>\n

Bir de uluslararas\u0131 ili\u015fkileri, ekonomisi, askeri ve siyasi ortam\u0131 ile d\u0131\u015f politika var ki b\u00fct\u00fcn bu risk dolu hareketler, oda\u011f\u0131 bozmaya y\u00f6nelik sanki. \u0130ki g\u00fcnde de\u011fi\u015fen g\u00fcndem, kal\u0131c\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131lamayan durumlar ve kar\u0131nca kaderince yol almaya \u00e7al\u0131\u015fan kurumlar. Bu kadar aktif bir g\u00fcndemin ortas\u0131nda politika yap\u0131c\u0131lar\u0131n da karar verece\u011fi konular\u0131n say\u0131s\u0131 ve niteli\u011fi hatta \u00e7e\u015fitlili\u011fi de ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir sorundur. Bu y\u00fczden yetki devri ve y\u00f6netilebilir demokratik sistemin kendi a\u00e7mazlar\u0131 da h\u0131z kesmektedir.<\/p>\n

IMF<\/span><\/strong> ve D\u00fcnya Bankas\u0131<\/span> <\/strong>hele ki AB<\/strong><\/span> ilerleme Raporlar\u0131n\u0131n esamesi okunmaz oldu. Varsa yoksa FED<\/strong>\u2026 faizler artar m\u0131 azal\u0131r m\u0131, ka\u00e7 artar, d\u00f6viz ne olur? Yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 y\u0131l\u0131n birincil konusu oldu herbiri.\u00a0 FED\u2019in de faizleri sonunda\u00a0 1,50 oldu. San\u0131rs\u0131n\u0131z d\u00fcnyada yer yerinden oynad\u0131. Piyasalarda %1 faizle y\u00fczde 10<\/strong> gibi \u201cr\u00fczgar\u201d<\/strong> olu\u015fturmak bizde g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

Enflasyon verilerini canla ba\u015fla bekleyen \u00fclkeler aras\u0131na biz de girdik. Onlar, enflasyonu ekonomide hareketlenmenin bir g\u00f6stergesi olarak alg\u0131larken; bizdeki durum, her grup sabit \u00fccretlinin belirlenecek olan maa\u015f\u0131ndaki art\u0131\u015f oran\u0131d\u0131r.\u00a0 \u201cBiraz enflasyon olu\u015fsa da \u00fccretler daha \u00fcst banda<\/strong> yerle\u015fse\u201d beklentisi hala devam etmektedir\u2026 Sonra da enflasyon d\u00fc\u015fse ve aradaki fark, sat\u0131nalma g\u00fcc\u00fc – gelir olarak sabit \u00fccretliye aksa… Bizim de enflasyona bak\u0131\u015f\u0131m\u0131z biraz yandan olmaya ba\u015flad\u0131. Kanaatimce tam da b\u00f6yle alg\u0131lan\u0131yor. Hesaplar yap\u0131l\u0131rken alabildi\u011fine k\u0131t bir enflasyon, maa\u015f zamlar\u0131nda canavar enflasyon… Haliyle enflasyona ezdirilmeyecek sabit gelirli i\u00e7in, sadece zam pazarl\u0131\u011f\u0131 s\u0131ras\u0131nda farkl\u0131 bir enflasyon var.<\/p>\n

Hayat standard\u0131n\u0131n \u00fczerinde t\u00fcketim kar\u015f\u0131m\u0131za enflasyon olarak \u00e7\u0131k\u0131yor. Olmayan gelirin harcanmas\u0131, ya da kredili \/bor\u00e7lu ya\u015fam. Gelirin artmas\u0131 t\u00fcketimi dengeler. Bor\u00e7lanmay\u0131 dengeler. Ekonomiyi dengeler. Gelir gruplar\u0131 aras\u0131 dengesizli\u011fi dengeler. Sadece kendine \u00e7al\u0131\u015fan bir sermaye grubu davran\u0131\u015f\u0131 ekonomiye oldu\u011fu kadar, memlekete y\u00fckt\u00fcr. Sabit gelirli, \u00fccretli i\u00e7in s\u00f6ylenen “ama katk\u0131s\u0131? Ama faydas\u0131? Ama ne yapt\u0131 da maa\u015f\u0131n\u0131 artt\u0131ral\u0131m?”<\/em><\/strong> dedi\u011fimiz bir konu ise verimlilik konusu\u2026<\/p>\n

Emek olmadan yemek olmuyor…\u00a0 Zaman ve i\u015f ahlak\u0131<\/strong> <\/span>en b\u00fcy\u00fck maliyet<\/span><\/strong>: anlataca\u011f\u0131z…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ekonomide i\u015fler yolunda demenin bir yolu da bakmak ve g\u00f6rmektir.\u00a0 Sonu\u00e7 belli: \u201cYok yoktur, var var\u2026\u201d Ama bir de heves edip alamamak, al\u0131rken alamamak ya da ne olursa olsun al\u0131rken; muhasebeci deyi\u015fiyle: \u00c7\u0131kt\u0131 girdiden fazlaysa\u2026 \u015fimdi bu duruma dair, beynimizin bize g\u00f6nderdi\u011fi ac\u0131-tatl\u0131 mesajlara bakal\u0131m. Ekonomide i\u015fler yava\u015flar m\u0131, yaprak dahi k\u0131m\u0131ldam\u0131yor dedi\u011fimiz anlar olur […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8671,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[108,111,479,543,283,1,166],"tags":[190,225,185,367,544,545],"class_list":["post-8670","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-akademi","category-ekonomi","category-enflasyon","category-faiz","category-gazete","category-genel","category-guncel","tag-enflasyon","tag-faiz","tag-fed","tag-imf","tag-is-ahlaki","tag-verimlilik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8670","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8670"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8670\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8674,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8670\/revisions\/8674"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8671"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8670"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8670"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8670"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}