{"id":8822,"date":"2018-04-29T00:41:33","date_gmt":"2018-04-29T00:41:33","guid":{"rendered":"http:\/\/acarhoca.com\/?p=8822"},"modified":"2026-08-10T08:02:34","modified_gmt":"2026-08-10T08:02:34","slug":"dolardan-nasil-kurtuluruz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/acarhoca.com\/?p=8822","title":{"rendered":"Dolardan Nas\u0131l Kurtuluruz?  \u00a0"},"content":{"rendered":"<p>2008 y\u0131l\u0131n\u0131n bu g\u00fcnlerinde, 10 y\u0131l \u00f6ncesi,\u00a0 880 milyar dolar olan FED bilan\u00e7osu, nas\u0131l olur da 10 senede 4 trilyon 400 milyar dolar olur? Bir Merkez Bankas\u0131 i\u00e7in bu \u015fekilde bir <span style=\"color: #800080;\"><strong>para basabilme yetene\u011fi<\/strong><\/span> bir ayr\u0131cal\u0131k de\u011fil midir? K\u00fcresel ekonomideki bu <span style=\"color: #008000;\"><strong>dolarizasyon<\/strong><\/span> s\u00fcrecinin bir sonu yok mudur? D\u00fcnya ticaretinin ba\u015fat para birimi olan <strong>\u201cdolar\u201d<\/strong>\u00a0 <em>yerine,<\/em> yeni para birimleri kullan\u0131lamaz m\u0131?<\/p>\n<p>\u015eimdilerde <strong><span style=\"color: #ff0000;\">Beyaz Saray<\/span><\/strong> taraflar\u0131ndan gelecek twit bombard\u0131man\u0131n\u0131 bekleyin. ABD\u2019nin t\u00fcylerini diken diken eden, hatta biraz da Saddam ve Kaddafi\u2019nin de sonunu getiren konulardan birisi bu dolarla\u015fma kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131. Buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar sonunu haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu.\u00a0 Saddam d\u0131\u015f ticarette <span style=\"color: #0000ff;\"><strong>Avro<\/strong><\/span> kullanarak Avrupa Birli\u011fi`nin siyasi deste\u011fini ararken, pek de sevilmedi\u011fi Arap petrol d\u00fcnyas\u0131 \u00fczerinde bir model olu\u015fturabilece\u011fi r\u00fcyas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyordu.<\/p>\n<p>D\u00f6nemin Irak Devlet Ba\u015fkan\u0131 <strong>Saddam\u2019<\/strong>\u0131n Irak`\u0131n di\u011fer \u00fclkelerle yapaca\u011f\u0131 ticareti Avro ile yapaca\u011f\u0131n\u0131 ilan etmesi o zamanlarda piyasalardaki Euro r\u00fczgar\u0131 i\u00e7in pek dost canl\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc. \u00d6ncelikle petrol d\u0131\u015f\u0131nda yap\u0131lacak t\u00fcm anla\u015fmalarda, <strong>Irak Avro&#8217;yu<\/strong> kullanacakt\u0131. Ancak nas\u0131l olacakt\u0131 bu i\u015f? Bilindi\u011fi gibi dolar vesayet\u00e7i bir para.\u00a0 Bir\u00a0 \u00e7ok nedenle di\u011fer para birimlerinden \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yap\u0131ya sahip. Merkez bankalar\u0131 rezervlerini dolar olarak tutuyor. Emtia borsalar\u0131nda i\u015flem birimi dolar&#8230;<\/p>\n<p>Olayda \u00f6nce petrol hari\u00e7 tutulurken, daha sonra petrol\u00fcn de Avro ile i\u015flem yap\u0131lmas\u0131 g\u00fcndeme geldi. Hedefte dolar vard\u0131 ve yava\u015f yava\u015f piyasadan el \u00e7ektirilmesi \u00fczerine i\u015flemler,\u00a0 operasyon gibi ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Hele ki ABD Ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imleri d\u00f6neminde petrol ticaretinde de dolardan Avroya ge\u00e7i\u015f haberi asl\u0131nda ABD i\u00e7in can s\u0131k\u0131c\u0131 idi.\u00a0 6 KASIM 2000\u2019de ABD \u2018de de ba\u015fkanl\u0131k yar\u0131\u015f\u0131 varken Saddam, tam zaman\u0131 deyip, petrol\u00fc de <strong><span style=\"color: #0000ff;\">\u201cAvro\u201d<\/span><\/strong> \u00fczerinden sataca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klay\u0131nca euro y\u00fckseldi, dolar d\u00fc\u015ft\u00fc. ABD bu k\u0131sa metrajl\u0131 ama <strong><span style=\"color: #0000ff;\">&#8220;net&#8221;<\/span><\/strong> hamleyi <strong><span style=\"color: #ff0000;\">not etmi\u015fti<\/span><\/strong>. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ak\u0131ma \u0130ran, Libya ve Venez\u00fcella da kat\u0131ld\u0131. Dolar ciddi de\u011fer kayb\u0131 ya\u015fad\u0131.\u00a0 Amerika ve \u0130ngiltere Mart 2003&#8217;te Irak&#8217;a girdikten iki ay sonra Irak&#8217;\u0131n Avro hesaplar\u0131n\u0131n tamam\u0131 dolara \u00e7evrildi ve Irak petrolleri i\u00e7in <strong>\u00f6demelerin dolar \u00fczerinden yap\u0131laca\u011f\u0131<\/strong> duyuruldu. Hikaye bitmi\u015f, dolar yeniden hakimiyeti ele ge\u00e7irmi\u015fti.<\/p>\n<p>Biraz eskilere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda benzeri durumlar g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor de\u011fil.\u00a0 Bretton Woods&#8217;un <em><strong>&#8220;35 dolar getirene 1\u00a0 ons alt\u0131n&#8221;<\/strong><\/em> kural\u0131, 1968 Vietnam sava\u015f\u0131 ve ard\u0131ndan 1970&#8217;li y\u0131llar\u0131n petrol krizlerine kadar kusursuz i\u015fledi. Vietnam sava\u015f\u0131n\u0131n finansman\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015fmeye ba\u015flay\u0131nca ve ABD kasas\u0131ndaki alt\u0131n kadar dolar basmas\u0131 gerekirken; d\u00fcnyay\u0131 dolara bo\u011fdu.\u00a0 Haliyle d\u00f6nemin en b\u00fcy\u00fck alt\u0131n ihracat\u00e7\u0131s\u0131 olan SSCB \/Rusya, o d\u00f6nemde ABD&#8217;ye alt\u0131n vermeyince kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z dolarlar\u0131n piyasa hakimiyeti ba\u015flam\u0131\u015f oldu.1972 &#8216;de yakla\u015f\u0131k 8 kat\u0131na varan bir <strong>&#8220;fazlal\u0131k&#8221;<\/strong> vard\u0131. ABD&#8217;nin yapt\u0131\u011f\u0131<strong><span style=\"color: #ff0000;\"> &#8220;kalpazanl\u0131k&#8221;<\/span><\/strong> i\u015flemi farkedilene kadar dolar piyasalar\u0131 ele ge\u00e7irmi\u015fti.<\/p>\n<p>Elbette hi\u00e7bir \u00fclke bu pervas\u0131z dolarizasyona kay\u0131ts\u0131z kalamazd\u0131. En g\u00fc\u00e7l\u00fc tepki Almanya ve Fransa&#8217;dan gelir. D\u00f6nemin Fransa devlet ba\u015fkan\u0131\u00a0 C. De Gaulle&#8217;nin 1965&#8217;te ABD&#8217;ye bir u\u00e7ak dolusu dolar g\u00f6nderip, (rivayet muhtelif olsa da, 300 milyon dolar kadar para) kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda alt\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenir. sonraki y\u0131llarda da ABD&#8217;den dolar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 alt\u0131n \u00e7ekilmesi devam eder. \u0130ngiltere bile 3 milyarl\u0131k rezervi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 2600 ton alt\u0131n \u00e7eker. ABD i\u015fin bu k\u0131sm\u0131n\u0131n aleyhine geli\u015fece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek daha fazla uzatmaz, paras\u0131n\u0131 deval\u00fce eder ve 1973&#8217;te alt\u0131n standard\u0131 \u00e7\u00f6ker. Art\u0131k <strong>1 ons alt\u0131n 120 dolar<\/strong>&#8216;d\u0131r.\u00a0 Bug\u00fcn 1323 dolar.<\/p>\n<p>Dolar\u0131n k\u00fcresel ekonomideki vesayetinden herkes m\u00fc\u015fteki ama \u00e7\u0131k\u0131p bir \u00e7ift laf eden yok. K\u0131smen \u201calt\u0131na endeksli aray\u0131\u015flar\u201d \u00f6nerilmiyor de\u011fil. Ya da yeniden milli paralara d\u00f6n\u00fc\u015f. Milli para ile ticaret\u2026<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/acarhoca.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/066d416c-4e12-410b-80b5-ea1b4c118b4c.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-11425\" src=\"https:\/\/acarhoca.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/066d416c-4e12-410b-80b5-ea1b4c118b4c.png\" alt=\"\" width=\"1536\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/acarhoca.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/066d416c-4e12-410b-80b5-ea1b4c118b4c.png 1536w, https:\/\/acarhoca.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/066d416c-4e12-410b-80b5-ea1b4c118b4c-373x250.png 373w, https:\/\/acarhoca.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/066d416c-4e12-410b-80b5-ea1b4c118b4c-1024x683.png 1024w, https:\/\/acarhoca.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/066d416c-4e12-410b-80b5-ea1b4c118b4c-768x512.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1536px) 100vw, 1536px\" \/><\/a>Cari a\u00e7\u0131k veren \u00fclkeler i\u00e7in birincil ihtiya\u00e7 dolar. Dolar\u0131n de\u011fer kayb\u0131 ya da kazan\u0131\u015f\u0131 pek \u00e7ok de\u011fi\u015fkeni etkileyebiliyor. Bor\u00e7 alan &#8211; veren \u00fclkeler i\u00e7in dolar\u0131n hareketi \u00f6nemli, IMF gibi paran\u0131n patronu, ulus\u00fcst\u00fc \u00f6rg\u00fctler i\u00e7in dolar \u00f6nemli. K\u0131sacas\u0131 dolar\u0131n denklemden \u00e7\u0131kmas\u0131 diye bir g\u00fcndem, \u015fimdilik muhal&#8230;<\/p>\n<p>Bunu d\u00fc\u015f\u00fcnmememiz i\u00e7in pek \u00e7ok etken hareket ettiriliyor sanki.\u00a0 Bir anda olu\u015fuveren karma\u015fan\u0131n ard\u0131ndan hemen kay\u0131p ve kazan\u00e7lar dolar baz\u0131nda anla\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Bir sava\u015f \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanl\u0131\u011f\u0131, bir siyasi kriz, ekonomide akbabalar\u0131n felaket tellallar\u0131n\u0131n man\u015fetleri tutmas\u0131 ile dengelerin alt \u00fcst olmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir durum.<\/p>\n<p>Bir de \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Kar\u015f\u0131n\u0131zda, \u201cSuriye\u2019de 7 trilyon dolar harcad\u0131k ama be\u015f kuru\u015f almad\u0131k\u201d diyen bir ABD ba\u015fkan\u0131 var. Ve son beyanat\u0131\u00a0 \u201c\u00c7\u0131km\u0131yoruz!&#8230;\u201d olan bir devlet.<\/p>\n<p>2008 krizi sonras\u0131 ayl\u0131k esneme programlar\u0131 ile piyasaya s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc dolarlara <strong><span style=\"color: #008000;\">\u201cparasal geni\u015fleme\u201d<\/span> <\/strong>olarak servis etti. \u015eimdi yeniden k\u00fc\u00e7\u00fclme. Sonra bir g\u00fcn b\u00fcy\u00fcmeye karar verecek. Sizce de b\u00f6yle bir g\u00fcc\u00fc elinde bulundurmak hakikaten bir imtiyaz ve hakikaten bir g\u00fc\u00e7 de\u011fil mi?<\/p>\n<p>Frans\u0131z y\u00f6netimi De Gaulle&#8217;nin izinde dolar hakimiyetine kar\u015f\u0131 Avro \u00fczerinden m\u00fccadeleyi s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Beyaz Saray&#8217;\u0131n bah\u00e7esine dikilen <a href=\"https:\/\/www.ntv.com.tr\/galeri\/dunya\/trump-ile-macron-agac-dikti,McciM42o2UiU-z95XXSbBw\/nXkrnTh9ZUSMXSqbHvaAsA\"><span style=\"color: #008000;\"><strong>&#8220;me\u015fe fidan\u0131na&#8221; <\/strong><\/span><\/a>inat, ABD ile Fransa aras\u0131ndaki dolar\u0131 <em><strong>&#8220;devreden \u00e7\u0131karma veya oyunda tutma kavgas\u0131&#8221;<\/strong><\/em> artarak devam etmektedir. 30 Haziran 2014&#8217;te\u00a0 Frans\u0131z BNP Paribas Bank&#8217;\u0131n ABD taraf\u0131ndan 9 milyar dolar para cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lmas\u0131 ise bu m\u00fccadelenin bir par\u00e7as\u0131 olmaya devam ediyor. New York\u2019tan al\u0131nan mahkeme karar\u0131na g\u00f6re, Frans\u0131z BNP Paribas 2002-2012\u00a0 d\u00f6neminde, ABD yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 ihlal ederek K\u00fcba, Sudan ve \u0130ran\u2019la 190 milyar dolarl\u0131k\u00a0 i\u015f yapt\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6sterilmektedir.<\/p>\n<p>Suriye \u00fczerindeki son sortilerinin paras\u0131n\u0131 nas\u0131l ve kimden alacak dersiniz? D\u00fcnyan\u0131n karar alma mekanizmas\u0131n\u0131n bu denli k\u0131s\u0131tl\u0131 5 \u00fclkede olmas\u0131, dolar\u0131n parasal geni\u015fleme ad\u0131yla durdu\u011fu yerde \u201c\u00e7o\u011falt\u0131lmas\u0131\u201d hep bizim d\u0131\u015f\u0131m\u0131zda geli\u015fen olaylar.<\/p>\n<p>Dolar\u0131n belinin k\u0131r\u0131lmas\u0131 de\u011fil <strong>\u201cefendice g\u00f6nderilmesinin\u201d<\/strong> ekonomide oldu\u011fu kadar siyasette de bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmal\u0131.<\/p>\n<div id=\"hzViewer\" style=\"background: none; line-height: 0px; overflow: hidden; padding: 10px 5px; position: absolute; z-index: 2147483647; visibility: visible; opacity: 1; cursor: pointer; pointer-events: none; top: 610px; left: 163px; width: auto; height: auto; display: none;\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2008 y\u0131l\u0131n\u0131n bu g\u00fcnlerinde, 10 y\u0131l \u00f6ncesi,\u00a0 880 milyar dolar olan FED bilan\u00e7osu, nas\u0131l olur da 10 senede 4 trilyon 400 milyar dolar olur? Bir Merkez Bankas\u0131 i\u00e7in bu \u015fekilde bir para basabilme yetene\u011fi bir ayr\u0131cal\u0131k de\u011fil midir? K\u00fcresel ekonomideki bu dolarizasyon s\u00fcrecinin bir sonu yok mudur? D\u00fcnya ticaretinin ba\u015fat para birimi olan \u201cdolar\u201d\u00a0 yerine, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11425,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[533,476,283,1,166,591],"tags":[127,672,677,246,675,196,678,674,676,673],"class_list":["post-8822","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-buyume","category-dis-politika","category-gazete","category-genel","category-guncel","category-para","tag-abd","tag-altin-standardi","tag-bretton-woods","tag-cari-acik","tag-de-gaulle","tag-dolar","tag-dolarizasyon","tag-kaddafi","tag-milli-para-ile-ihracat","tag-saddam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8822","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8822"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8822\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11428,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8822\/revisions\/11428"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11425"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8822"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8822"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/acarhoca.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8822"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}