{"id":9209,"date":"2018-12-22T21:30:38","date_gmt":"2018-12-22T21:30:38","guid":{"rendered":"http:\/\/acarhoca.com\/?p=9209"},"modified":"2018-12-22T21:42:27","modified_gmt":"2018-12-22T21:42:27","slug":"ekonomide-isler-yoluna-girdi-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/acarhoca.com\/?p=9209","title":{"rendered":"Ekonomide \u0130\u015fler Yoluna Girdi mi?"},"content":{"rendered":"

\u0130talya’da mevcut h\u00fck\u00fcmet, sosyal kesimleri desteklemek ad\u0131na daha \u00f6nce AB Komisyonuna taahh\u00fct etti\u011fi %0,8’lik b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131\u00a0 %2,4’e \u00e7\u0131kartmak isteyince AB %132 seviyesindeki italyan bor\u00e7lar\u0131n\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6stererek b\u00fct\u00e7eyi reddetti. \u0130talyan h\u00fck\u00fcmeti uzunca s\u00fcre direndi: “B\u00fct\u00e7e Roma’da yap\u0131l\u0131r, Br\u00fcksel’de de\u011fil”;\u00a0 “AB’den \u00e7\u0131k\u0131\u015f dilek\u00e7emiz cebimizde, ayr\u0131l\u0131r\u0131z” dahi dediler.\u00a0 Ancak b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya, siyasi iktidar\u0131n bu paray\u0131 nereden bulaca\u011f\u0131na dair \u00e7ok yorumlar yapt\u0131; sayfaya ekledi\u011fimiz karikat\u00fcr “Italian Miracle” (\u0130talyan Mucizesi)<\/strong><\/em> olarak payla\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Bolluk g\u00fcnlerinde “s\u0131f\u0131ra yak\u0131n bir faizle”<\/span><\/strong> piyasalar\u0131 paraya doyuran Amerikan ve Avrupa Merkez Bankalar\u0131 \u015fimdilerde faizleri y\u00fckselterek ve bilan\u00e7o k\u00fc\u00e7\u00fcltme operasyonlar\u0131 ile o bollu\u011fu yeniden azaltmak niyetinde.<\/p>\n

10 senedir esen bir r\u00fczgar\u0131n kumlar\u0131 savurmas\u0131 bu. \u00d6nce ABD, 2008\u2019den itibaren\u00a0 piyasalar\u0131 dolara bo\u011fdu: FED 10 Eyl\u00fcl 2008\u2019de 925 milyar dolarl\u0131k rezervlerini 17 Aral\u0131k\u2019ta 2.255 milyar dolara y\u00fckseltti.\u00a0 24 Aral\u0131k 2014\u2019te bu rakam 4,5 trilyon dolara y\u00fckselmi\u015fti. Yer g\u00f6k \u201cdolar\u201d<\/strong><\/span> sanki. Faizler d\u00fc\u015ft\u00fc, para bollu\u011fu \u00f6zellikle T\u00fcrkiye gibi y\u00fckselen piyasalar\u0131 mutlu etti.<\/p>\n

ABD\u2019nin dolarizasyon politikas\u0131ndan yakla\u015f\u0131k bir y\u0131l \u00f6nce A\u011fustos 2007\u2019den itibaren Avrupa Merkez Bankas\u0131 da piyasalar\u0131 g\u00f6zlemekte idi. O d\u00f6nemlerde \u00f6zellikle Portekiz, Italya, Yunanistan ve \u0130spanya\u2019dan olu\u015fan PIGS<\/strong><\/span> grubunun finansal sorunlar\u0131, AB \u00fclkeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan riskli g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131ndan; Avrupa Merkez Bankas\u0131 \u00a0piyasalar\u0131 fonlamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Ocak 2006\u2019da 1 trilyon Avro olan varl\u0131k seviyesini Ocak 2008\u2019de 1,3 trilyon Avro\u2019ya;\u00a0 Aral\u0131k 2008\u2019de de 2 trilyon Avroya y\u00fckseltmi\u015fti. Bug\u00fcn itibariyle bu rakam 4,6 trilyon Avro seviyesindedir.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Piyasalar 2008 krizi sonras\u0131 bu para bollu\u011fundan iyi yararland\u0131lar. \u00d6zellikle T\u00fcrkiye ucuz fonlar\u0131 \u00fclkeye transfer ederek ekonomide h\u0131zl\u0131 bir geni\u015flemeyi sa\u011flad\u0131. Devam eden Avrupa krizi, \u00f6zellikle T\u00fcrkiye i\u00e7in bir f\u0131rsata d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc ve \u201ckriz te\u011fet ge\u00e7iyor\u201d<\/em><\/span><\/strong> s\u00f6ylemine uygun g\u00f6stergeler umut verdi.<\/p>\n

Ancak FED<\/strong><\/span>\u00a0‘in faiz oranlar\u0131n\u0131 artt\u0131rmas\u0131 ile ba\u015flayan, dolar\u0131n kendi anavatan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f s\u00fcreci, zaman\u0131nda bor\u00e7lanan \u00fclkeleri pek de memnun etmedi. Her FED toplant\u0131s\u0131 \u00f6ncesi ve sonras\u0131 yap\u0131lacak a\u00e7\u0131klama ve artt\u0131r\u0131m oranlar\u0131 dikkat ve endi\u015fe ile takip edilir oldu.<\/p>\n

T\u00fcrkiye’nin maruz kald\u0131\u011f\u0131 2018 y\u0131l\u0131 ata\u011f\u0131 ve t\u00fcrb\u00fclans s\u00fcrecini, sadece dolara ba\u011f\u0131ml\u0131 bir ekonominin do\u011fal s\u00fcreci olarak g\u00f6rmemek gerek. Bu sadece ekonomik bir s\u00fcre\u00e7 de de\u011fil. \u0130\u00e7 siyaset, jeopolitik ve d\u0131\u015f g\u00fcvenlik hatta Amerikan Temsilciler Meclisi se\u00e7imlerinin de bu geli\u015fmelerde “\u00e7orbada tuzdan<\/em><\/strong> daha fazla” etkisi oldu\u011fu kesin.\u00a0 Marx’\u0131n 1859’da a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 “her\u015feyin ekonomi alt yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne bina edildi\u011fi”<\/em> anlay\u0131\u015f\u0131, bug\u00fcn “ekonominin bir ara\u00e7 olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iktidar ve g\u00fc\u00e7 kavgalar\u0131n\u0131n oda\u011f\u0131\u00a0<\/strong><\/em>\u00a0oldu\u011fu yeni a\u00e7\u0131klamalar gerektirmektedir. Siyaset bu iktidar ve g\u00fc\u00e7 kavgas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli akt\u00f6r\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

\u015eimdi, olan biteni anlamak ad\u0131na, A\u011fustos 2018’in ortas\u0131nda T\u00fcrkiye’de kur ata\u011f\u0131 ile zirve yapan duruma dair\u00a0 \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerine bakal\u0131m:<\/p>\n

-\u00d6nce, Yeni Ekonomi Program\u0131 (YEP)<\/span><\/strong><\/a> ile d\u00f6viz kuru kapan\u0131na m\u00fcdahale edildi. S\u00f6ylemler g\u00fcncellendi. Y\u00fcksek belirlenen\u00a0 \u201cb\u00fcy\u00fcme\u201d<\/strong><\/span> rakamlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc, harcamalar k\u0131s\u0131ld\u0131; \u201ctasarruf\u201d<\/span><\/strong> vaad edildi.<\/p>\n